ترابشریت و بحران مشروعیت سیاسی: بازاندیشی در انسان مکلف از منظر فقه سیاسی

جنبش ترابشریت با بهره گیری از فناوری های زیستی و هوش مصنوعی، با هدف ارتقای انسان از محدودیت های زیستی، شناختی و روانی، هویت انسان مکلف را که در فقه سیاسی هسته مرکزی رابطه فرد با شریعت و قدرت سیاسی است، به چالش می کشد. این پژوهش به این مهم می پردازد که چگونه ترابشریت، با بازتعریف انسان به عنوان موجودی خودطراحی شده و قابل مهندسی، مشروعیت سیاسی نظام های فقهی-دینی را متزلزل می سازد. در فقه سیاسی، انسان مکلف موجودی عاقل، مختار و مسئول در برابر خداوند است که مشروعیت نظام سیاسی به اطاعت او از شریعت وابسته است. ترابشریت با ایجاد سوژه های فناورانه ای که ممکن است خود را تابع احکام شرعی ندانند، این رابطه را مختل کرده و بحرانی در منطق مشروعیت فقهی ایجاد می کند. این بحران، ریشه در شکاف معرفتی میان انسان شناسی دینی و ترابشری دارد که مفاهیم کرامت، اختیار و تکلیف را بازتعریف می کند. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب زیست سیاست فوکو و تحلیل های فقهی، نشان می دهد که فناوری های ارتقایی، با تبدیل بدن و ذهن به ابژه های فناورانه، اقتدار دینی را تضعیف می کنند. سه سناریوی تقابل، تطبیق و گذار برای مواجهه با این چالش پیشنهاد شده که سناریوی تطبیق، با تاکید بر اجتهاد پویا و بازتعریف مفاهیم فقهی، مناسب ترین راهکار برای حفظ مشروعیت است. پیشنهادات شامل آموزش میان رشته ای، ایجاد شوراهای مشورتی، سیاست گذاری عادلانه و آگاهی بخشی عمومی است تا نظام های فقهی بتوانند با حفظ اصول دینی، به تحولات فناورانه پاسخ دهند.

کلیدواژه ها:

ترابشریت ، مشروعیت سیاسی ، انسان مکلف ، فقه سیاسی ، عدالت ، فناوری