بررسی تاثیر سیاست های پولی بر ترکیب بهینه سبد دارایی بانک مرکزی

سیاست های پولی از ابزارهای کلیدی بانک مرکزی در مدیریت اقتصاد کلان محسوب می شوند که از طریق تغییر در نرخ بهره، نقدینگی و کنترل تورم، بر ترکیب سبد دارایی های بانک مرکزی شامل ذخایر ارزی، اوراق بدهی، طلا و سایر دارایی های مالی تاثیر می گذارند. این پژوهش به بررسی تاثیر سیاست های پولی بر ترکیب بهینه سبد دارایی بانک مرکزی ایران طی سال های ۱۳۵۰ تا ۱۴۰۲ پرداخته است. در این راستا، مدل کنترل بهینه با استفاده از الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات (PSO) در محیط Spyder برآورد شده و تحلیل حساسیت تغییرات نرخ بهره، نقدینگی و تورم بر سبد دارایی ها انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که کاهش نرخ بهره موجب افزایش سهم اوراق بدهی و کاهش سهم ارزهای خارجی شده و افزایش نرخ تورم، بانک مرکزی را به سمت دارایی های امن تر مانند طلا و فرانک سوئیس سوق می دهد. همچنین، نوسانات نقدینگی باعث تغییر در سهم دارایی های مختلف شده و بانک مرکزی در شرایط بی ثباتی پولی، ترکیب دارایی های خود را متناسب با شرایط اقتصادی تنظیم می کند. در مقایسه با سایر بانک های مرکزی جهان، وابستگی ایران به دلار و یورو همچنان بالاست، درحالی که برخی کشورها با تنوع بخشی به ذخایر ارزی، ریسک های ژئوپلیتیکی را کاهش داده اند. بر این اساس، تنوع بخشی به ذخایر ارزی، افزایش ذخایر طلا، بهینه سازی استفاده از اوراق بدهی و تنظیم نرخ بهره، به عنوان استراتژی های پیشنهادی برای مدیریت بهینه سبد دارایی های بانک مرکزی ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سیاست پولی ، سبد دارایی ، بانک مرکزی ، الگوریتم