ظرفیت تجاری و چشم انداز توسعه در روابط جمهوری اسلامی ایران و افغانستان با رویکرد مدل جاذبه

سید نظام الدین مکیان; محمد غفاری فرد; مهدی صفدری

ظرفیت تجاری و چشم انداز توسعه در روابط جمهوری اسلامی ایران و افغانستان با رویکرد مدل جاذبه

محل انتشار: دوماهنامه بررسی های بازرگانی، دوره: 23، شماره: 133

سال انتشار: 1404

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 36

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/2614371

شناسه ملی سند علمی:

JR_BARBAZ-23-133_001

تاریخ نمایه سازی: 5 خرداد 1405

چکیده مقاله:

تجارت بین الملل یکی از محرک های اصلی رشد اقتصادی است که در ارتقای بهره وری، توسعه ظرفیت های تولیدی و گسترش همکاری های منطقه ای نقش تعیین کننده دارد. این مطالعه با هدف تحلیل ظرفیت بالفعل و بالقوه روابط اقتصادی و تجاری بلندمدت میان ایران و افغانستان، با استفاده از مدل جاذبه و روش حداقل مربعات معمولی کاملا اصلاح شده (FMOLS) بر داده های سری زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ انجام شد. نتایج نشان می دهد تولید ناخالص داخلی ایران و افغانستان به ترتیب با ضرایب مثبت ۰.۶۲ و ۰.۸۴ تاثیر معنی داری بر افزایش حجم مبادلات دوجانبه دارند، در حالی که فاصله جغرافیایی (ضریب منفی ۰.۰۷۷) و مشابهت اقتصادی (ضریب منفی ۰.۵۰۷) اثر کاهنده بر حجم تجارت دارند. با وجود پیوندهای مثبت شامل نزدیکی جغرافیایی، زیرساخت های مرزی و گمرکی و اشتراکات تاریخی و فرهنگی، سطح فعلی روابط اقتصادی دو کشور هنوز با ظرفیت واقعی خود فاصله دارد. بر اساس یافته ها، بهره گیری بهینه از ظرفیت های موجود، رفع موانع مالی و بانکی، توسعه زیرساخت های حمل ونقل و لجستیک، کاهش موانع تعرفه ای و غیرتعرفه ای و هماهنگی سیاست های تجاری و منطقه ای می تواند حجم مبادلات را حداقل دو برابر افزایش داده و به رشد پایدار و همگرایی اقتصادی منطقه ای کمک کند.

کلیدواژه ها:

افغانستان/ایران/ظرفیت تجاری/مدل جاذبه/همگرایی منطقه ای

نویسندگان

سید نظام الدین مکیان

استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری ،دانشگاه یزد،یزد، ایران

محمد غفاری فرد

دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت ، دانشگاه بین المللی اهل بیت، تهران، ایران

مهدی صفدری

دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، یزد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

بخشی، ا (۱۳۹۲). بررسی ظرفیت های ناشی از مرز استان ...
پورغلامی، ط (۱۴۰۱). افق همکاری های اقتصادی ایران و افغانستان. ...
تاجبخش، ش.، و فاضلی، م (۱۳۹۵). ایران و روابط با ...
تقی پور کندسر، م.، بایزید نژاد، د.، و ولی‎زاده، ع ...
جعفری سرشت، د.، سلمان پور، ع.، و شکوهی فرد، س ...
http://mieaoi.ir/article-۱-۸۴۶-fa.htmlچشم‎ اغلیده، م.، آماره، ر.، و محنت فر، ی (۱۴۰۴). ...
https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/jepr.۲۰۲۵.۱۴۳۱۴۱.۱۲۳۷چنگیزی کچکلو، خ.، گنجی‎او، گ.، و عباس‎او، و (۱۴۰۳). ظرفیت ...
حسینی، ع.،. و مهدوی، ا (۱۴۰۲). بررسی تراز تجاری افغانستان ...
خان زاده، م.، و رزم آهنگ، م. (۱۴۰۳). بررسی نحوه ...
خوش‎مردان، ع. ‎ا. (۱۴۰۰). روابط ایران و افغانستان (با تاکید ...
ژاله‎ رجبی، م.، مقدسی، ر.، و اسلامی، م. ‎ر (۱۳۹۶). ...
https://doi.org/۱۰.۲۹۲۵۲/jep.۹.۱۷.۱سازور، ه.، نیکو قدم، م.،. فاروجی، م. ‎د (۱۳۹۸). اثر ...
سعادت، ر.، و محسنی، ن (۱۳۹۳). بررسی همگرایی اقتصادی میان ...
سوری، ا. ر.، و تشکینی، ا (۱۳۹۲). عوامل موثر بر ...
سوری، ع (۱۴۰۳). اقتصادسنجی پیشرفته (همراه با کاربرد STATA و ...
شاه ‎حسینی، س.، مروت، ح.، و قایمی، ز (۱۴۰۰). تاثیر ...
طیبی، س‎. ک.، و آذربایجانی، ک (۱۳۸۰). بررسی پتانسیل تجاری ...
عبداللهی، خ (۱۴۰۴). بررسی فرصت‎های همکاری تجاری بین استان اردبیل ...
غلامی، ع (۱۳۸۵). تحلیل آثار آزادسازی تجاری جمهوری اسلامی ایران ...
گجراتی، د. ن (۱۳۹۷). اقتصادسنجی کاربردی (همراه با نرم افزارهای ...
(۱۳۹۶). مبانی اقتصادسنجی. ترجمه حمید ابریشمی (چاپ دوازدهم، جلد دوم). ...
لطفی، ح (۱۳۹۴). تحلیل ژئوپلیتیکی روابط افغانستان و ایران؛ چالش ...
ماهگل، ش.، زارعی، غ.، و روان بد، ا (۱۴۰۴). چالش ...
مهرگان، ن.، غفاری فرد، م.، و کاظمی، م (۱۴۰۱). نقش ...
موسوی جهرمی، ی.، شایگانی، ب.، نورانی آزاد، س.، و حیدری، ...
میرزاد، س. ‎ث.، زراعت کیش، ی.، کمالی، م.، و محبی، ...
هراتی، ج.، بهراد امین، م.، و کهرازه، س (۱۳۹۴). بررسی ...
وثوقی، س.، شاه منصوری، ت‎. م.، شاهسواری، م.، و رایان ...
یعقوبی منظری، پ.، و رضایی، م. (۱۳۹۷). شناسایی بازارهای هدف ...
Abdollahi, Kh. (۲۰۲۵). Opportunities for trade cooperation between Ardabil province ...
۲۰th International Conference on Modern Research in Management, Economics, Accounting ...
Afolabi, L.O., Aznin A.B.N., & Izraf A.A.M. (۲۰۱۷). ECOWAS regional ...
Akram, H.W., Ahmad, A., Dana, L.P., Khan, A., & Akhtar, ...
Anderson, J.E., & Van Wincoop, E. (۲۰۰۳). Gravity with gravitas: ...
Bakhshi, A. (۲۰۱۳). Investigating Potentiality of Southern Khorasan Borders with ...
Benedictis, L.D., & Vicarelli, C. (۲۰۰۴). Trade Potentials in Gravity ...
Changizi-e-Kecheklu, Kh., Gangiov, G., & Abbasov, V. (۲۰۲۴). Investigation of ...
Cheshm Aghlideh, M., Amareh, R., & Mehantfar, Y. (۲۰۲۵). The ...
Deardorff, A.V. (۱۹۹۸). Determinants of bilateral trade: Does gravity work ...
Ghaffaryfard, M., Habibi, A., & Kwashie, J. (۲۰۲۳). Investigating the ...
Gholami, A. (۲۰۰۶). An Analysis of the Impact of Free ...
Gujarati, D. N. (۲۰۱۸). Applied Econometrics with EViews and Stata. ...
(۲۰۱۷). Foundations of Econometrics. Translated into Persian by Hamid Abrishami ...
Harati, J., Behrad Amin, M., & Kahrazeh, S. (۲۰۱۵). A Study ...
Head, K., & Mayer, T. (۲۰۱۴). Gravity equations: Workhorse, toolkit, ...
Hussaini, A., & Mahdavi, A. (۲۰۲۳). Examining Afghanistan’s trade balance ...
Ignatiev, P. (۲۰۱۵). Afghanistan: Balancing between Pakistan and Iran. Indian ...
Ishtiaq, H., Ghaffaryfard, M., & Kazemi, S.M. (۲۰۲۲). Investigating the ...
Jafari Serasht, D., Salmanpour, A., & Shokouhifard, S. (۲۰۱۹). The ...
Jalerajabi, M., Moghaddasi, R., & Eslami, M. (۲۰۱۷). The Effect ...
Khan, MS. (۲۰۲۲). Absorptive capacities and economic growth in low ...
Khanzadeh, M., & Razmahang, M. (۲۰۲۴). Analyzing the Strategic Trade Relations between ...
Khoshmardan, A.A. (۲۰۲۱). Iran-Afghanistan relations with an emphasis on trade ...
Krugman, P. (۱۹۹۱). Geography and trade. Cambridge. MIT Press. ۱۹۹۱b. ...
Lotfi, H. (۲۰۱۵). A Geopolitical Analysis of Iran-Afghanistan Relations: Challenges ...
Mahgol, S., Zarei, G., & Ravanbod ,A. (۲۰۲۴). Challenges and ...
Marti, L., Puertas, R., & García, L. (۲۰۱۴). The Importance ...
Martin, C. (۲۰۲۵). Aid for trade at a crossroads: Building ...
McCallum, J. (۱۹۹۵). National Borders Matter: Canada-US. Regional Trade Patterns. ...
Mehregan, N., Ghaffary Fard, M., & Kazemi, M. (۲۰۲۲). The ...
Mirzad, S.S., Zeraat Kish, Y., kamali, M., & Mohebimih, M. ...
Mousavi Jahromi, Y., Shaygani, B., Noraniazad, S., & Heydari, M. ...
Pourgholami, T. (۲۰۲۲). The Horizon of Economic Cooperation between Iran ...
Rana, R., Sharma, M., & Sing, A. (۲۰۲۱). Technology Gap: ...
Saadat, R., & Mohseni, N. (۲۰۱۵). The Survey of Economic Integration among ...
Sazvar, H., Nikooghadam, M., & Farooji, M. D. (۲۰۲۰). The ...
Shahhosseini, S., Morovat, H., & Ghaemi, Z. (۲۰۲۲). The Impact ...
Shakibai, A., & Shahsanai. H. (۲۰۱۲). Economic Integration and Synchronization of Business ...
Sori, A. (۲۰۲۴). Advanced Econometrics (with applications using STATA & ...
Sori,A., Tashkini, A. (۲۰۱۳). Factors Affecting Bilateral Trade between Iran ...
Tadjbakhsh, S., & Fazeli, M. (۲۰۱۶). Iran’s relations with Afghanistan ...
Taghipour Kandasar, M., Bayazid Nejad, D., & Valizadeh, E. (۲۰۲۳). ...
Tayebi, S. K., & Azarbaijani, K. (۲۰۰۱). An investigation of ...
Tinbergen, J. (۱۹۶۰). Optimum savings and utility maximization over Time. ...
Toufiqul Huq Sowrov, S.M. (۲۰۲۴). Trade openness, tariffs and economic ...
Vosoghi, S., Shahmansori, T., Shahsavari, M., & Rayanpour, E. (۲۰۱۱). Evaluation of the ...
Wani, N.H, Rahman, A., Grover, V., Mirzakhidova, S., & Rasa, ...
Xin, G., Khan, H., & Ling, X. (۲۰۲۴). The impact ...
Yaghoubi Manzari, P., & Rezaei, M. (۲۰۱۸). The Definition of ...

نمایش کامل مراجع