جستاری در مولفه های ادبیات پایداری ایران باستان

مبارزه با ظلم و ستم؛ و پایداری در برابر آنچه داشته های مادی و معنوی انسان ها را به مخاطره می اندازد، امری نوظهور نیست و در فطرت و باورهای فکری و دینی ایرانیان از گذشته های دور ریشه دارد. هرچند شرایط سیاسی و اجتماعی و حاکمیت های ضعیف در دوره های مختلف، از تبلور ملی آن مانع شده است ولی متون به جامانده از دوره های مختلف، حکایت از روح ظلم ناپذیر و سلحشور ایرانیان دارد. این پژوهش، تلاشی است برای اثبات این گزاره در میراث مکتوب ایرانیان؛ یعنی متون به جامانده از ایران باستان. ایران از گذشته های بسیار دور با جنگ ها و ناآرامی های زیادی روبه رو بوده است و به همین علت مردم این کشور همواره زیر فشار بوده اند و برای نگهداشت سرزمین و فرهنگ کهن خود، به سختی مبارزه و پایداری کرده اند. علاوه بر جنگ های سرزمینی، اعتقادات دینی باستان و تفکر مبتنی بر دوگانه هایی چون اهورا مزدا و اهریمن، خیر و شر، نور و ظلمت و... بستر قابلی برای تجلی روح مقاومت دربرابر مفاهیمی که آن را شر و ظلمت و بدی می دانستند، فراهم کرده است. از مهم ترین متون به جامانده از این دوران می توان به اوستا، کتیبه بیستون، یادگار زریران، نامه تنسر و کارنامه اردشیر بابکان اشاره کرد. در این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، مولفه های پایداری در این متون استخراج شد که نتایج آن حاکی از وجود نشانه های قوی از روح پایداری و مقاومت دربرابر عوامل تهدیدکننده فرهنگی و سرزمینی، متناسب با زمانه و زمینه های فکری و دینی و محیطی انسان های دوره باستان است.

کلیدواژه ها:

ادبیات پایداری ، اوستا ، کارنامه اردشیر بابکان ، متون دوره باستان ، یادگار زریران