از تخریب خواستن تا فروپاشی؛ درهم تنیدگی توانش های افعال موثر و نقصان معنا در پیش برد نظام گفتمان مقاومت در داستان ارض البرتقال الحزین

یکی از عناصر روایی در رویکرد نشانه معناشناسی، نقصان یا بحران معنا است که تحت تاثیر اختلال یا ازبین رفتن توانش های افعال موثر در نظام کنشی شکل می گیرد. درواقع، زمانی که افعال موثر در نظام کنشی با اختلال یا انهدام روبه رو شوند، نقصان معنا شکل می گیرد؛ در صورتی که سوژه بتواند توانش های افعال موثر خود را بازیابی کند، نقصان برطرف می شود اما اگر تمام توانش ها را از دست دهد دچار فروپاشی می شود. مطالعه این فرایند مشخص می کند که چگونه توانش های افعال موثر، در مرکز عملیات روایی قرار گرفته و با ایجاد نقصان، باعث تغییر در کنش های موجود می شوند و فرایند دگرگونی معنایی را رهبری می کنند. داستان ارض البرتقال الحزین، سرشار از افعال موثر است که باعث ایجاد نقصان وتغییرات در کنش های داستان می شود؛ به این صورت که فقدان افعال بنیادین مانند «خواستن» و «توانستن»، پی درپی موجب بروز نقصان های تازه می شود. این زنجیره نقصان ها، حرکت روایی را از مسیر هدفمند اولیه منحرف کرده و آن را به سمت بحران و فروپاشی سوق می دهد. مقاله حاضر می کوشد با روش توصیفی - تحلیلی و با هدف تبیین گفتمان مقاومت در راستای اثبات خیانت جامعه بین الملل و رفتارهای دوگانه کشورهای عربی، داستان مذکور را با تکیه بر کارکرد افعال موثر، بررسی و تحلیل کند و به بررسی معنای حاصل از شکل گیری نقصان های متعدد و تاثیر آن بر نظام کنشی موجود بپردازد. با بررسی این داستان مشخص می شود که راوی در این داستان، با ورود صهیونیست، توانش های افعال موثر خود را از دست می دهد و در معرض نقصان های تحمیلی صهیونیست ها قرارمی گیرد، این نقصان های متعدد، باعث می شود زنجیره ای از کنش ها مانند تلاش برای بقا و حفظ هویت، شکل گیرد. هر نقصان، زمینه ساز نقصانی جدید می شود و راوی به تدریج تمام افعال موثر را از دست می دهد و دچار فروپاشی می شود.

کلیدواژه ها:

نشانه معناشناسی ، توانش های افعال موثر ، نقصان معنا ، غسان کنفانی ، ارض البرتقال الحزین