از ذهنیت مجرمانه تا بازنمایی سینمایی: خوانشی پدیدارشناختی ازنظریه فنون خنثی سازی

زمینه و هدف: مطالعه ی جرم از منظر بازنمایی های فرهنگی و سینمایی، یکی از گرایش های نوین در جرم شناسی فرهنگی است که می کوشد از رهگذر تحلیل روایت های هنری، به فهم عمیق تر از سازوکارهای ذهنی و اخلاقی ارتکاب جرم دست یابد. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که فنون خنثی سازی چگونه در بازنمایی های سینمایی جرم متجلی می شوند و چه نسبتی با فرآیند توجیه رفتار مجرمانه دارند؟روش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و بر پایه ی رویکرد پدیدارشناسی اخلاقی در فهم کنش مجرمانه، ضمن تبیین ابعاد روان شناختی و شناختی فنون خنثی سازی، به تحلیل بازتاب آن ها در روایت های سینمایی می پردازد.یافته ها و نتایج: نتایج تحلیل نشان می دهد، فهم پدیدارشناسانه از نظریه فنون خنثی سازی می تواند زمینه ساز تحولی در سیاست کیفری و آیین دادرسی کیفری باشد. بدین معنا که آگاهی از چگونگی پدیداری جرم و شیوه های توجیه آن، به قضات، بازپرسان و دادیاران امکان می دهد تا در راستای اصل شخصی سازی مجازات، با درک بهتر وضعیت ذهنی و اخلاقی متهم، از نهادهای ارفاقی و تخفیفی بهره مند شوند؛ و در مقابل، در مواجهه با بزهکاران یقه سفید که از فنون خنثی سازی برای تحریف آگاهانه واقعیت استفاده می کنند، از کیفیات مشدده و واکنش های قاطع تری استفاده گردد. افزون بر این، شناخت تمایز میان فنون خنثی سازی هنجارمند (عوامل موجه جرم) و ناهنجار می تواند در سطح اجتماعی، به پیشگیری رشدمدار و درونی سازی هنجارهای اخلاقی در میان توده ها منجر شود. بر این اساس، پیوند نظری میان فنون خنثی سازی و پدیدارشناسی، نه تنها در تحلیل روایت های سینمایی، بلکه در سیاست گذاری کیفری و اصلاح فرآیندهای دادرسی نیز ظرفیت های تازه ای ایجاد می کند.کلیدواژه ها: پدیدارشناسی، فنون خنثی سازی جرم، بازنمایی سینمایی، جرم شناسی شناختی.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی ، فنون خنثی سازی جرم ، سینما ، جرم شناسی پدیدار شناختی