نقش مداخلات خانواده محور در پیشگیری از انحرافات شایع اطفال و نوجوانان

زمینه و هدف: انحرافات در اطفال و نوجوانان از این منظر که ممکن است زمینه ساز رفتارهای بزهکارانه باشد، یک عامل خطر محسوب می شود. در این میان نقش خانواده به عنوان نهادی که می تواند هم زمینه های انحراف را در اطفال و نوجوانان ایجاد کند و از آن پیشگیری نماید دارای اهمیت می باشد. بر این اساس در این پژوهش به این موضوع می پردازیم که خانواده به چه نحو در پیشگیری از انحرافات اطفال و نوجوانان نقش دارد؟ روش: این مقاله به شیوه توصیفی – تحلیلی نگارش یافته است.یافته ها و نتایج: شایع ترین نوع انحرافات در اطفال و نوجوانان انحرافات جنسی، خشونت و قلدری، تمایل به مصرف سیگار، مواد مخدر، داروهای روانگردان و مشروبات الکلی می باشد. شکل گیری انحرافات در اطفال و نوجوانان نتیجه یک عامل مشخص نیست، بلکه مجموعه ای از عوامل بصورت زنجیروار در شکل گیری آن تاثیرگذار هستند. این عوامل ریشه در عوامل فردی-روان شناختی (شامل عوامل ژنتیکی و عوامل روان شناختی و شخصیتی)، عوامل خرد (شامل ساختار و عملکرد خانواده و نفوذ گروه همسالان) و عوامل کلان ساختاری (شامل عوامل اجتماعی-اقتصادی، عوامل فرهنگی و عوامل مجازی و رسانه ای) می باشد.نتایج پژوهش بیانگر آن است که شیوه های مجازات محور در قالب پیشگیری کیفری در قبال اطفال و نوجوانان کارآمدی لازم را ندارد و اعمال شیوه های پیشگیرانه غیر کیفری اثر و کارآمدی بیشتری نسبت به پیشگیری از انحرافات در اطفال و نوجوانان دارد. در این راستا شیوه های مداخلات خانواده محور به منظور پیشگیری از انحرافات اطفال و نوجوانان به عنوان یکی از انواع پیشگیری رشد مدار شامل آموزش مهارت های زندگی، افزایش مسئولیت پذیری در کودکان و آگاهی بخشی و توانمندسازی والدین می باشد.

کلیدواژه ها:

"انحرافات" ، "بزهکاری" ، "اطفال و نوجوانان" ، "مداخلات خانواده محور" ، "پیشگیری رشد مدار"