بررسی تطبیقی نقش عنصر زماندر ساختار مسئولیت بین المللی دولت ها

مقاله به بررسی تطبیقی مفهوم و نقش عنصر زمان در ساختار مسئولیت بین المللی دولت ها می پردازد. این پژوهش با رویکردی نوآورانه، عنصر زمان را به مانند یک محور کلیدی در ساختار مسئولیت بین المللی دولت ها واکاوی می کند، فراتر از تلقی سنتی مرور زمان به عنوان صرفا مانع رسیدگی به دعاوی. هدف اصلی، تبیین نقش چندگانه زمان در تمامی مراحل پیدایش، اسناد، توجیه و جبران مسئولیت بین المللی است .با روش تحلیلی-تطبیقی و بررسی آرای دیوان بین المللی دادگستری و مواد ۱۲ تا ۱۵ پیش نویس کمیسیون حقوق بین الملل، پژوهش نشان می دهد که زمان نه تنها در تعیین لحظه ی انتساب فعل متخلفانه و تطبیق تعهد با فعل اهمیت دارد، بلکه در ارزیابی معاذیر مسئولیت(فورس ماژور، اضطرار، ضرورت) و محاسبه خسارات (تاخیر و بهره) نیز تعیین کننده است. یافته محوری پژوهش این است که عنصر زمان، عامل ساختاری در ساختمان مسئولیت بین المللی است که مشروعیت، مطالبه و حدود جبران را تعریف می کند. در نتیجه، برخلاف غیبت نهاد رسمی مرور زمان در حقوق بین الملل، بعد زمانی به صورت ضمنی اما بنیادین، تمامی فرآیند اعمال مسئولیت را شکل می دهد و ثبات و عدالت نظام حقوقی بین المللی را تضمین می کند. بنابراین هرچند مرور زمان در حقوق بین الملل هنوز نهادی تثبیت شده نیست، عنصر زمان در تمامی مراحل شکل گیری، توجیه و اجرای مسئولیت بین المللی نقش بنیادینی ایفا می کند و تبیین آن فراتر از چارچوب سنتی مرور زمان در حقوق می باشد.

کلیدواژه ها:

مرور زمان ، مسئولیت بین المللی ، عنصر زمان ، انتساب فعل متخلفانه