مدل یابی روابط ساختاری استعداد اعتیاد در دانش آموزان پسر دبیرستانی بر اساس لحن هیجانی والدین و اسناد خصمانه، با نقش میانجی سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری

هدف این پژوهش بررسی مدل ساختاری استعداد اعتیاد در دانش آموزان پسر دبیرستانی بر اساس لحن هیجانی والدین و اسناد خصمانه با نقش میانجی سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری بود. این مطالعه از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که ۵۹۰ نفر با نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسشنامه استعداد اعتیاد زینالی، مقیاس ابراز هیجان در خانواده، پرسشنامه اسناد خصمانه و مقیاس سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری بود. تحلیل داده ها با SPSS و AMOS و آزمون بوت استرپ برای اثرات غیرمستقیم انجام شد. مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. لحن هیجانی والدین و اسناد خصمانه اثر مستقیم و معنادار بر استعداد اعتیاد داشتند. BIS اثر منفی و BAS اثر مثبت بر استعداد اعتیاد نشان داد. ابراز هیجان مثبت و صمیمیت والدین از طریق افزایش BIS اثر غیرمستقیم کاهنده داشتند، در حالی که ابراز هیجان منفی و اسناد خصمانه از طریق تقویت BAS اثر غیرمستقیم افزاینده بر استعداد اعتیاد داشتند. اسناد خصمانه قوی ترین پیش بینی کننده مستقیم استعداد اعتیاد بود. الگوهای هیجانی و شناختی والدین از طریق سیستم های تنظیم رفتاری فرزندان، نقش مهمی در استعداد اعتیاد نوجوانان دارند. تقویت BIS و کاهش فعالیت BAS همراه با آموزش تنظیم هیجان و کاهش اسناد خصمانه می تواند در برنامه های پیشگیری موثر باشد. هدف این پژوهش بررسی مدل ساختاری استعداد اعتیاد در دانش آموزان پسر دبیرستانی بر اساس لحن هیجانی والدین و اسناد خصمانه با نقش میانجی سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری بود. این مطالعه از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که ۵۹۰ نفر با نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسشنامه استعداد اعتیاد زینالی، مقیاس ابراز هیجان در خانواده، پرسشنامه اسناد خصمانه و مقیاس سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری بود. تحلیل داده ها با SPSS و AMOS و آزمون بوت استرپ برای اثرات غیرمستقیم انجام شد. مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. لحن هیجانی والدین و اسناد خصمانه اثر مستقیم و معنادار بر استعداد اعتیاد داشتند. BIS اثر منفی و BAS اثر مثبت بر استعداد اعتیاد نشان داد. ابراز هیجان مثبت و صمیمیت والدین از طریق افزایش BIS اثر غیرمستقیم کاهنده داشتند، در حالی که ابراز هیجان منفی و اسناد خصمانه از طریق تقویت BAS اثر غیرمستقیم افزاینده بر استعداد اعتیاد داشتند. اسناد خصمانه قوی ترین پیش بینی کننده مستقیم استعداد اعتیاد بود. الگوهای هیجانی و شناختی والدین از طریق سیستم های تنظیم رفتاری فرزندان، نقش مهمی در استعداد اعتیاد نوجوانان دارند. تقویت BIS و کاهش فعالیت BAS همراه با آموزش تنظیم هیجان و کاهش اسناد خصمانه می تواند در برنامه های پیشگیری موثر باشد.

کلیدواژه ها:

استعداد اعتیاد ، لحن هیجانی والدین ، اسناد خصمانه ، سیستم های فعال سازی/بازداری رفتاری ، نوجوانان