نقد نظریه مالکیت مشاع شهروندان؛ بر پایه تقریری نو از بایستی های عقل عملی

دکتر مهدی حائری آنگاه که در کتاب «حکمت و حکومت» درصدد تبیین نظریه مالکیت مشاع شهروندان برمیآید، بنیاد سخن را بر عقل عملی استوار میسازد. نقدهای مختلفی در طول این سالها ناظر به دیدگاه او در باب حکومت و طرحریزی مدلی مبتنی بر وکالت حکیم در مقابل نظریه قرارداد اجتماعی و نیز نظریه ولایت فقیه پیش کشیده شده که عمدتا مواجهه‎ای از پایگاه فقهی، حقوقی یا سیاسی به شمار می‎آید. این مقاله که رویکردی فلسفی به مسئله دارد، نخست تقریری نو از بایستی‎های عقلی عملی در دیدگاه دکتر حائری ارائه می‎کند و سپس، اتقان روشی نظریه مالکیت مشاع را که مبتنی بر کاربست عقل عملی است، با پایبندی به مبانی و روش مولف مورد مداقه قرار میدهد.نتیجه پژوهش نشان می‎دهد مولف اگرچه در آغاز سخن، تبیینی تفصیلی از نسبت «استها» و «بایستها» پیش مینهد و میکوشد تا بنیاد اتکا به عقل عملی را استوار سازد؛ در ادامه اما کوشش او چیزی جز نوعی آشفتگی در کاربست عقل عملی به بار نمیآورد. نویسنده همچنین پیشفرضهایی را مبنا قرار داده که درخور نقدند.

کلیدواژه ها:

مالکیت مشاع شهروندان ، عقل عملی ، وکالت حکیم ، حق طبیعی