بررسی یادگیری عمیق در برابر یادگیری سطحی در محیط آموزشی دیجیتال

مقدمه و هدف: با گسترش روزافزون فناوری های اطلاعات و ارتباطات در نظام های آموزشی، تمایز میان «یادگیری عمیق» و «یادگیری سطحی» به یکی از چالش های بنیادین در حوزه آموزش دیجیتال تبدیل شده است. هدف این مطالعه، واکاوی و مقایسه این دو رویکرد یادگیری با تمرکز بر مکانیزم های شناختی و انگیزشی در محیط های آموزشی مجازی است.روش: این مقاله به روش کیفی و با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. گردآوری داده ها از طریق بررسی اسناد پیشین، مقالات علمی معتبر و منابع نظری مرتبط با علوم تربیتی و روانشناسی شناختی صورت پذیرفت و تحلیل داده ها با استخراج مضامین کلیدی و تبیین روابط بین متغیرها انجام شد.یافته ها: بررسی های به عمل آمده نشان داد که محیط های دیجیتال دارای ماهیتی دوگانه هستند؛ به طوری که طراحی نامناسب رابط کاربری و تمرکز بر آزمون های چندگزینه ای، منجر به افزایش بار شناختی بیرونی و تقویت یادگیری سطحی (حفظیات و بازتولید اطلاعات) می گردد. در مقابل، به کارگیری طراحی های تعاملی، ابزارهای بازتاب، ارزیابی های اصالت محور و تقویت انگیزه درونی، بستر لازم برای یادگیری عمیق (درک، تحلیل و انتقال دانش) را فراهم می آورد. همچنین، یافته ها بیانگر نقش حیاتی خودنظم دهی و تعامل اجتماعی در عمق بخشی به فرآیند یادگیری الکترونیکی است.نتیجه گیری: در مجموع، این مطالعه نشان می دهد که فناوری به خودی خود تضمین کننده کیفیت آموزش نیست. حرکت به سمت یادگیری عمیق در فضای دیجیتال نیازمند تغییر پارادایم از انتقال صرف اطلاعات به سمت طراحی محیط های یادگیری هوشمند و شناختی است که بر تفکر انتقادی، حل مسئله و بازتاب تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

یادگیری عمیق ، یادگیری سطحی ، آموزش دیجیتال ، بار شناختی ، طراحی آموزشی.