جایگاه قصه در تربیت اخلاقی و انتقال مفاهیم ارزشی در مدارس ابتدایی

دوران ابتدایی به عنوان یکی از حیاتی ترین و حساس ترین مراحل رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی کودکان، بستری بی بدیل برای پایه گذاری ساختارهای اخلاقی و ارزش های انسانی به شمار می رود. آموزش مستقیم مفاهیم اخلاقی به دلیل ماهیت انتزاعی این مفاهیم، غالبا با عدم درک عمیق یا مقاومت روانی از سوی دانش آموزان مواجه می شود؛ بنابراین، بهره گیری از روش های غیرمستقیم، خلاقانه و جذاب نظیر قصه و قصه گویی به عنوان یک ضرورت تربیتی کارآمد مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع جایگاه قصه در تربیت اخلاقی و انتقال مفاهیم ارزشی در مدارس ابتدایی به صورت یک مقاله مروری تدوین گردیده است. در این راستا، با تکیه بر مبانی نظری روان شناختی و تربیتی و تحلیل نظام مند ادبیات پژوهشی موجود، نقش چندگانه قصه در ابعاد مختلف رشد دانش آموزان مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته های این مطالعه مروری نشان می دهد که قصه گویی نه تنها یادگیری مفاهیم اخلاقی و ارزش های اجتماعی را تسهیل می کند، بلکه تاثیر شگرفی بر ارتقای مهارت های زبانی، خلاقیت، تفکر انتقادی، و رشد مفهوم سازی کودکان دارد. علاوه بر این، قصه به عنوان ابزاری درمانی و اصلاحی، در کاهش چالش های روان شناختی نظیر کمرویی، اضطراب و افسردگی دانش آموزان کارکرد موثری ایفا می کند. تحولات نوین آموزشی و ادغام قصه گویی با ابزارهای دیجیتال و پویانمایی نیز توانسته است میزان اشتیاق و انگیزه رفتاری دانش آموزان را در پذیرش پیام های تربیتی به شکل چشمگیری افزایش دهد. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت بازنگری در برنامه های درسی مدارس ابتدایی و توانمندسازی معلمان در زمینه مهارت های قصه گویی سنتی و مدرن به عنوان راهبردی بنیادین در تربیت اخلاقی نسل آینده تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

قصه گویی ، تربیت اخلاقی ، مفاهیم ارزشی ، مدارس ابتدایی ، رشد خلاقیت.