حکمرانی الگوریتمی در آموزش: تحلیل تربیتی فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در نظام تعلیم و تربیت

در دهه های اخیر، گسترش هوش مصنوعی در حوزه های آموزشی و تربیتی، پرسش های بنیادین درباره حدود و مسئولیت های اخلاقی در فرایند تعلیم و تربیت را برجسته کرده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی–تربیتی، به بررسی امکان و محدودیت های سپردن وظایف تربیتی به هوش مصنوعی می پردازد. مسئله اصلی پژوهش تعیین حدود مسئولیت اخلاقی در تعامل انسان و ماشین در آموزش است، به ویژه آنکه الگوریتم ها به عنوان واسطه های آموزشی عمل می کنند و نقش مستقیم در شکل دهی به دانش، مهارت ها و رفتارهای دانش آموزان دارند.در این تحقیق، ابتدا چارچوب مفهومی مسئولیت اخلاقی و اصول تربیتی مورد بررسی قرار گرفته است. سپس با تحلیل منابع علمی و پژوهشی مرتبط، مخاطرات احتمالی هوش مصنوعی در فرایند تربیت، از جمله کاهش نقش معلم، تقلیل گرایی آموزشی و مخاطرات اخلاقی الگوریتم محور، شناسایی شد. یافته ها نشان می دهد که سپردن کامل وظایف تربیتی به هوش مصنوعی نه تنها خطرناک است، بلکه می تواند منجر به تعلیق مسئولیت اخلاقی انسان ها شود.با این حال، هوش مصنوعی به عنوان ابزار مکمل، می تواند پشتیبان فرآیند تربیت باشد، به شرط آنکه محدودیت ها و نقش ناظر انسانی به طور شفاف تعریف شود. نتیجه گیری پژوهش تاکید دارد که تربیت ماهیتا نیازمند حضور فاعل انسانی و مسئولیت اخلاقی اوست و هوش مصنوعی تنها باید در چارچوب نقش حمایتی و ابزار کمکی مورد استفاده قرار گیرد. این تحلیل می تواند راهنمای توسعه سیاست ها و دستورالعمل های اخلاقی برای کاربرد هوش مصنوعی در آموزش باشد و به تصمیم گیری معلمان، طراحان الگوریتم و سیاست گذاران آموزشی کمک کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت اخلاقی ، تعلیم و تربیت ، آموزش الگوریتم محور ، نقش معلم ، سیاست های آموزشی