تاثیر سبک های مختلف رهبری مربیان ورزشی بر رضایت دانش آموزان: مقایسه ای بین دوره ابتدایی و متوسطه اول شهرستان بانه

فعالیت بدنی در سنین رشد، نقشی حیاتی در سلامت جسمی و روانی دانش آموزان دارد. کلاس های تربیت بدنی، بستر اصلی ایجاد عادات ورزشی است و کیفیت تعامل مربیان با دانش آموزان، به ویژه از طریق سبک رهبری، تعیین کننده اصلی انگیزه و رضایت آن هاست. با توجه به تفاوت های رشدی میان دوران کودکی و نوجوانی، این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه تاثیر سبک های رهبری مربیان ورزشی بر رضایت دانش آموزان در دو مقطع ابتدایی و متوسطه اول شهرستان بانه انجام شد.روش کار: این پژوهش توصیفی-مقایسه ای در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ در شهرستان بانه اجرا گردید. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر مدارس دولتی بود. حجم نمونه با روش نمونه گیری خوشه ای، شامل ۲۵۰ نفر (۱۲۵ نفر در هر مقطع) تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد «رفتار رهبری در ورزش» (LBQ) و «رضایت از کلاس تربیت بدنی» بود. روایی ابزارها تایید و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۸۵ و ۰/۸۹ محاسبه شد. داده ها با آزمون های t مستقل، تحلیل واریانس و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و در سطح معناداری ۰/۰۵ تحلیل شدند.نتایج نشان داد که میانگین رضایت دانش آموزان در هر دو گروه مطلوب بود. سبک های رهبری «مربی گری محور» (۰/۶۲=r) و «دموکراتیک» (۰/۵۸= r) با رضایت کلی رابطه مثبت و معناداری داشتند (۰/۰۰۱ > P). در مقایسه مقاطع، در دوره ابتدایی، سبک «حمایتی-عاطفی» بیشترین همبستگی با رضایت را داشت (۰/۷۱= r)، اما در متوسطه اول، سبک های «فنی-مهارتی» و «مشارکت دهنده» تاثیر معنادارتری نشان دادند (۰/۶۸= r). همچنین، رضایت دانش آموزان متوسطه اول از سبک رهبری «استبدادی» به طور معناداری پایین تر از گروه ابتدایی بود. مدل رگرسیون نشان داد که ترکیب سبک های مثبت، حدود ۵۵ درصد از تغییرات رضایت را پیش بینی می کند.مکانیسم تاثیرگذاری سبک رهبری بر رضایت، تابع ویژگی های رشدی است. دانش آموزان ابتدایی تحت تاثیر توجهات عاطفی و دانش آموزان متوسطه اول تحت تاثیر سبک های حرفه ای و دموکراتیک هستند. پیشنهاد می شود مربیان با پرهیز از سبک های استبدادی و استفاده رویکردی «مربی گری محور-دموکراتیک» متناسب با سن، ضمن افزایش رضایت، به تداوم فعالیت بدنی و سلامت روانی نوجوانان کمک کنند.

کلیدواژه ها:

سبک رهبری ، رضایت تحصیلی ، تربیت بدنی ، دانش آموزان ابتدایی ، دانش آموزان متوسطه اول ، شهرستان بانه.