بررسی رابطه بین خودپنداره بدنی و ترجیحات سبک پوشش در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول

در دوران حساس نوجوانی، که با تغییرات سریع جسمانی و روانی همراه است، تصویر ذهنی فرد از بدن خود (خودپنداره بدنی) نقش تعیین کننده ای در شکل گیری هویت و رفتارهای اجتماعی ایفا می کند. یکی از مهم ترین مظاهر بیرونی این هویت، انتخاب سبک پوشش است. با این حال، شواهد نشان می دهد که شکافی عمیق میان ادراک واقعی دانش آموزان از بدنشان و پوشش های انتخابی برای پنهان سازی یا برجسته سازی آن ها وجود دارد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین خودپنداره بدنی و ترجیحات سبک پوشش در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهرستان سقز در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی بود و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر این مقطع در مدارس سقز بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل «پرسشنامه خودپنداره بدنی هارتر» و «پرسشنامه ترجیحات سبک پوشش» بود که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین مولفه های خودپنداره بدنی (به ویژه جذابیت فیزیکی و شایستگی ورزشی) و ترجیحات پوششی رابطه معناداری وجود دارد. به طوری که دانش آموزانی که خودپنداره بدنی منفی تری داشتند، تمایل بیشتری به پوشش های آزاد، لخت و پوشش دهنده نشان دادند تا عدم تمرکز بر اندام خود، در حالی که دانش آموزان با خودپنداره مثبت، به تنوع رنگ و مدل در پوشش های متناسب با ترندهای روز روی آوردند. همچنین، متغیر «فشار همسالان» نقش میانجی قوی در این رابطه ایفا کرد. یافته ها حاکی از آن است که آموزش سواد رسانه ای و تقویت عزت نفس بدنی در برنامه های تربیتی مدارس سقز، می تواند به انتخاب پوششی آگاهانه تر و متناسب تر با نیازهای واقعی نوجوانان منجر شود.

کلیدواژه ها:

خودپنداره بدنی ، ترجیحات پوشش ، دانش آموزان دختر ، متوسطه اول ، شهرستان سقز