پیش بینی خودپنداره والدین براساس کارکردهای اجرایی (بازداری رفتار و انتقال توجه، انعطاف پذیری شناختی در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم شهرستان زنجان

مقدمه: والدین کودکان با نیازهای ویژه به دلیل نقص و نیازهای فرزندان، مبتلا به اختلال های خودپنداره و رفتاری می شوند. هدف پژوهش حاضر پیش بینی خود پنداره والدین براساس کارکردهای اجرایی  (بازداری رفتار و انتقال توجه) و انعطاف پذیری شناختی در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم شهرستان زنجان می باشد. روش کار: روش پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل والدین تمامی کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم شهرستان زنجان که عضو انجمن اوتیسم زنجان بود. از میان آن ها با توجه به معیار های ورود و خروج پژوهش، به روش نمونه گیری بر اساس قاعده گرین ۱۹۶ تن والدین (۹۸پدر و ۹۸ مادر) دارای کودک مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم که در عضویت انجمن اوتیسم زنجان بودند، انتخاب شدند. برای جمع آوری داده از پرسشنامه جمعیت شناختی، "مقیاس خودپنداره تنسی"(Tennessee Self-Concept Scale)، "سیاهه رتبه بندی  رفتار از عملکرد های اجرایی"                                                        (Behavior Rating Inventory of Executive Function) و "سیاهه انعطاف پذیری شناختی" (Cognitive Flexibility Inventory) استفاده شد. روایی ابزار ها با استفاده از محاسبه شاخص روایی محتوا  و پایایی ابزار به روش محاسبه همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ اندازه گیری شد. تحلیل داده ها در نرم افزار  اس پی اس اس نسخه ۲۶ انجام شد. یافته ها: بین خودپنداره والدین و کارکرد های اجرایی(بازداری رفتاری، انتقال توجه و انعطاف پذیری شناختی) در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم همبستگی مثبت در سطح معناداری (P<۰/۰۵) یافت شد. همچنین نقش پیش بین خودپنداره والدین بین کارکردهای اجرایی (بازداری رفتاری، انتقال توجه و انعطاف پذیری شناختی) در سطح معنادار (P<۰/۰۵) تایید شد. نتیجه گیری: کارکرد های اجرایی (بازداری رفتاری، انتقال توجه و انعطاف پذیری شناختی) در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم، خودپنداره والدین این کودکان را پیش بینی می کند. لذا پیشنهاد می شود مربیان، درمانگران حوزه اختلالات طیف اوتیسم، مشاوران و روانشناسان بر بهبود کارکردهای اجرایی (بازداری رفتاری، انتقال توجه و انعطاف پذیری شناختی) در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم متمرکز شوند، همینطور با برگزاری جلسات آموزشی جهت ارتقا و بهبود خودپنداره والدین اقدامات و آموزش های لازم اجرا شود.

کلیدواژه ها:

Children with Autism Spectrum Disorder ، Parental Self-Concept ، Attention Shifting ، Cognitive Flexibility. ، کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم ، خودپنداره والدین ، انتقال توجه ، انعطاف پذیری شناختی.