متون نثر کلاسیک؛ یکی از زیرمتن های غزل نو

در زیرساخت غزل معاصر، متن های پنهان بسیاری وجود دارد که عمدتا تبار آن ها به شعر کلاسیک و مخصوصا غزل های شاعران برجسته سبک عراقی، هندی و دیگر ادوار گذشته برمی گردد؛ اما دقت و تاملات جدیتر، ما را به زیرمتن های پنهان دیگری رهنمون می کند که متون نثر کلاسیک جزو مهم ترین آن هاست. در همین راستا هدف پژوهش حاضر بررسی تعاملات و مناسبت های بینامتنی «غزل نو» با متون مهم «نثر کلاسیک» است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر آرا و اندیشههای نظریهپردازان بزرگ بینامتنیت و رویکردهای موجود در بلاغت فارسی است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد غزلسرایان جریان غزل نو با ایجاد پیوندها و مناسبات بینامتنیتی صریح و ضمنی مانند نقل قول (مستقیم و ضمنی)، ارجاع به نام مولف، نام کتاب، نام شخصیتها، وقایع مهم، اشارات و تلمیحات و گاه ترکیبی از دو یا چند مولفه بینامتنی از ظرفیتهای متون نثر کلاسیک در خلق اشعار خود بهره گرفتهاند. این تعاملات با اهداف و کارکردهایی مانند برقراری دیالوگ میان دنیای جدید و قدیم، چندصدایی کردن شعر، ایجاز و اقتصاد بیانی، مشروعیت بخشی و استنادسازی، استفاده از ظرفیت متون کهن برای بیان رخدادهای جهان معاصر، ایجاد پویایی و تکثر معنا در متن، نمایش پشتوانههای فرهنگی و مطالعاتی شاعر و... صورت گرفته است.

کلیدواژه ها:

متون نثر کلاسیک ، غزل معاصر ، غزل نو ، مناسبات بینامتنی