مقایسه تطبیقی بین گردشگری شهری و پایداری محیطی (نمونه های مورد مطالعه: شهرهای شرقاط و تکریت)

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تطبیقی وضعیت گردشگری شهری و پایداری محیطی در دو شهر شرقاط و تکریت انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق پرسش نامه طیف لیکرت پنج درجه ای از ۲۲۰ نفر از شهروندان (۱۱۱ نفر از تکریت و ۱۰۹ نفر از شرقاط) جمع آوری شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تی دو نمونه مستقل و آزمون لوین استفاده گردیده است. شاخص های مورد بررسی شامل ابعاد اقتصادی گردشگری (میزان درآمد و تعداد گردشگران ورودی)، ابعاد اجتماعی (رضایت ساکنان)، کیفیت خدمات و زیرساخت های گردشگری، و شاخص های زیست محیطی شامل کیفیت هوا، آب آشامیدنی، مدیریت پسماند، کنترل آلودگی صوتی و حفاظت از منابع طبیعی بوده است. نتایج نشان داد که شهر تکریت در تمامی شاخص های مورد بررسی عملکرد بهتری نسبت به شرقاط داشته است. در بعد اقتصادی، میانگین درآمد از گردشگری در تکریت ۹۲/۳ در مقابل ۷۵/۲ در شرقاط و تعداد گردشگران ورودی ۶۴/۳ در مقابل ۷۷/۲ بوده است. رضایت ساکنان از توسعه گردشگری در تکریت ۵۲/۳ نسبت به ۷۳/۲ در شرقاط، کیفیت خدمات گردشگری ۶۶/۳ در مقابل ۶۱/۲ و زیرساخت های گردشگری ۶۲/۳ در مقابل ۶۷/۲ بوده است. در شاخص های زیست محیطی نیز تکریت برتری قابل توجهی نشان داده است: کیفیت هوا ۷۰/۳ در مقابل ۶۸/۲، وضعیت آب آشامیدنی ۵۸/۳ در مقابل ۶۸/۲، مدیریت پسماند ۶۲/۳ در مقابل ۶۰/۲، کنترل آلودگی صوتی ۶۰/۳ در مقابل ۷۲/۲ و حفاظت از منابع طبیعی ۶۲/۳ در مقابل ۶۶/۲. تمامی این تفاوت ها در سطح معناداری ۰۰۰/۰ تایید شده اند. یافته ها نشان دهنده آن است که تکریت الگوی موفقی از توسعه گردشگری پایدار را تحقق بخشیده که در آن تعادل مطلوبی میان رشد اقتصادی و حفاظت محیطی برقرار شده است. این شهر از پتانسیل بالاتری برای توسعه گردشگری پایدار برخوردار بوده و شرایط مناسب تری برای جذب گردشگر و حفظ محیط زیست فراهم آورده است. در مقابل، شرقاط نیاز به بازنگری در سیاست ها و برنامه ریزی یکپارچه جهت بهبود وضعیت موجود دارد.

کلیدواژه ها:

گردشگری شهری ، پایداری محیطی ، مقایسه تطبیقی ، شرقاط ، تکریت