تبیین چارچوب مفهومی مدیریت هراسی در نظام مدیریت صنعتی

در فضای پیچیده و متلاطم سازمان های صنعتی مدرن، ظهور پدیده های روان شناختی-سازمانی که مانع از بهره وری و تحول می شوند، بیش از هر زمان دیگری مشهود است. یکی از این چالش های نوظهور که کمتر در ادبیات مدیریت صنعتی مورد واکاوی قرار گرفته، «مدیریت هراسی» است. پژوهش حاضر با هدف تبیین چارچوب مفهومی مدیریت هراسی در نظام مدیریت صنعتی تدوین شده است. این مطالعه به دنبال پاسخ به این پرسش است که چه عواملی موجب شکل گیری ترس از مسئولیت های مدیریتی، ابزارها و فرآیندهای تصمیم گیری در مدیران میانی و ارشد شده و این پدیده چه پیامدهایی بر ساختارهای صنعتی دارد؟ با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد داده بنیاد، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه صنعت و تحلیل محتوای اسناد سازمانی گردآوری شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مدیریت هراسی پدیده ای چندبعدی است که از تلاقی سه سطح «فردی» (اضطراب عملکرد، ترس از شکست و فقدان مهارت های نرم)، «سازمانی» (فرهنگ سازمانی تنبیه محور، بروکراسی سخت گیرانه و ابهام در نقش ها) و «محیطی» (تغییرات سریع تکنولوژیک و نااطمینانی اقتصادی) نشات می گیرد. چارچوب مفهومی ارائه شده در این مقاله، ابعاد این پدیده را در قالب یک مدل یکپارچه ترسیم کرده و نشان می دهد که چگونه مدیریت هراسی منجر به «فلج تصمیم گیری»، «تکنیک زدگی» و «گریز از نوآوری» در صنایع می شود. در نهایت، این پژوهش با ارائه راهکارهای عملیاتی برای غلبه بر این هراس، بستری را برای گذار از فرهنگ مبتنی بر ترس به فرهنگ مبتنی بر تاب آوری صنعتی فراهم می آورد. این نتایج برای سیاست گذاران صنعتی و مدیران منابع انسانی در جهت بازطراحی نظام های حمایتی و ارتقای شایستگی های روانی مدیران کاربرد عملی دارد.