تحلیل آینده پژوهی مولفه های کلیدی توسعه پایدار شهر کرکوک

در پایان قرن بیستم، برنامه ریزی شهری به دلیل غلبه رویکردهایی مانند مدرنیسم که عمدتا بر رشد فناورانه تاکید داشتند، با چالش های مهمی مواجه شد. این رویکردها به دلیل بی توجهی به ابعاد اجتماعی و زیست محیطی، نتوانستند پاسخگوی نیازهای روزافزون شهرها باشند. بلکه باعث بروز ناپایداری هایی در ساختارهای زیستی، اقتصادی و کالبدی شهرها شدند. در چنین شرایطی، توسعه پایدار شهری به عنوان یکی از رویکردهای راهبردی در حوزه سیاست گذاری و برنامه ریزی شهری موردتوجه قرارگرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل پیشران های کلیدی موثر بر توسعه پایدار در شهر کرکوک انجام شده است. نوع تحقیق توصیفی-تحلیلی و هدف آن کاربردی است. روش گردآوری داده­ها پیمایشی و نمونه آماری به تعداد ۲۰ نفر از نخبگان شهری بوده است. مولفه ­های موردبررسی در این تحقیق ۴ مولفه (اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، زیست محیطی، نهادی­-کالبدی) در قالب ۲۸ معیار موردبررسی قرار گرفتند به منظور سنجش و تحلیل اطلاعات از نرم افزارهای آینده پژوهی میک ­مک و سناریو ویزارد استفاده شده است. بر اساس تحلیل­ های انجام گرفته از میان ۲۸ معیار ۹ پیشران کلیدی: مدیریت کارآمد محلی، درآمد و اشتغال، قوانین و مقررات توسعه پایدار شهری، رقابت پذیری شهری، آگاهی و اعتماد شهروندان، اثربخشی طرح ­های توسعه دولت، بازآفرینی بافت­ های فرسوده شهری، توسعه گردشگری، سرمایه گذاری (اعم از دولتی، خارجی و بخش خصوصی) بیشترین تاثیرگذاری مستقیم و کمترین وابستگی را داشته­ اند. برای این ۹ پیشران اقدام به سناریو نگاری شد و تعداد ۲۷ سناریو برای پیشران ها نوشته و در نرم افزار سناریو ویزارد مورد تحلیل قرار گرفت و تعداد ۲ سناریوی قوی، ۷ سناریوی باورکردنی استخراج گردید.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی ، توسعه ، توسعه پایدار شهری ، آینده پژوهی ، شهر کرکوک