ارزیابی نقش مدیریت یکپارچه شهری در بهبود محیط زیست شهری تبریز به روش معادلات ساختاری

شهر تبریز در سال های اخیر با چالش های فزاینده زیست محیطی روبه رو است؛ مسائلی که پیامدهای منفی بر سلامت شهروندان و پایداری اکولوژیکی این کلان شهر برجای گذاشته است. پراکندگی نهادی، نبود هماهنگی میان دستگاه های اجرایی و سیاست گذاری بخشی، از مهم ترین موانع مدیریت کارآمد محیط زیست شهری محسوب می شود. این پژوهش با هدف سنجش نقش مدیریت یکپارچه شهری در بهبود کیفیت محیط زیست تبریز با رویکرد کمی و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار SmartPLS انجام شد. داده ها به صورت هدفمند از ۹۲ نفر از مدیران و کارشناسان گردآوری گردید و روایی و پایایی ابزار در سطح مطلوب تایید شد. نتایج مدل ساختاری نشان داد اثر مدیریت یکپارچه شهری بر بهبود کیفیت محیط زیست به صورت غیرمستقیم و از مسیرهای متوالی تحقق می یابد. ضرایب مسیر تاییدشده به ترتیب عبارت اند از مدیریت یکپارچه شهری به انسجام نهادی با ضریب مسیر برابر ۰/۴۸ و انسجام نهادی به حکمرانی محیطی با ضریب مسیر برابر ۰/۵۲ و حکمرانی محیطی به عدالت فضایی با ضریب مسیر برابر ۰/۴۵ و عدالت فضایی به کیفیت محیط زیست شهری با ضریب مسیر برابر ۰/۵۰. سطح معناداری همه مسیرها کمتر از ۰۰۱/۰ بود. مقدار تعیین برای متغیر وابسته کیفیت محیط زیست شهری برابر ۰/۶۰ و میانگین Q² برابر حدود ۰/۳۱ به دست آمد که بیانگر توان پیش بینی مناسب مدل است. شاخص برازش کلی مدل GOF برابر ۰/۵۸ محاسبه شد که بر کفایت برازش دلالت دارد.یافته ها نشان می دهد ارتقای هماهنگی بین بخشی و تقویت ظرفیت های نهادی و اعمال رویکردهای عدالت محور فضایی می تواند به بهبود معنادار کیفیت محیط زیست شهری در تبریز بینجامد و به عنوان چارچوبی سیاست پذیر برای برنامه ریزی شهری در کلان شهرهای مشابه به کار رود.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه شهری ، محیط زیست شهری ، شهر تبریز ، معادلات ساختاری