یگانگی زن- زمین باوری بازمانده از آیین پرستش الهه مادر(بررسی شعر شاعران فمنیست معاصردر چارچوب نظریه آمیختگی مفهومی)

ارتباط تنگاتنگ آیین های حاصل خیزی و باروری با «زمین» و «زن» سبب شده است که مفهومی آمیخته از زمین- زن شکل بگیرد که در برخی از اساطیر، از جمله اسطوره الهه مادر، تجلی یافته است. با توجه به ماندگاری این اساطیر، آمیزه فوق در ذهن انسان امروزی نیز رسوب کرده است. یکی از جلوه های بارز نقش آفرینی این اساطیر، ادبیات، بویژه شعر است. هدف از این مقاله، بررسی بازتاب آیین های مرتبط با زن- زمین در شعر معاصر فارسی است. برای این منظور، شعر چهار شاعر فمینیست که تمرکز بر اساطیر و آیین ها، مشخصه اصلی شعرشان است، گزینش و ارزیابی شده است. این تحقیق، بر این فرضیه بنا شده است که، آیین پرستش الهه مادر، به شعر امروز نیز رسیده و به شکل آمیختن زن و طبیعت در شعر معاصرباقی مانده است. ازآن جا که این آیین به جوامع مادرشاهی اختصاص داشته، طبیعی است که پرستش الهه مادر در تفکر فمنیست ها اهمیت بالایی دارد و در آرای خود به آن ارجاع می دهند. به همان نسبت شاعران زن، بویژه شاعران منتخب که گرایش به فمنیسم از مشخصه های عمومی شعرشان است نیز، قرابتی با موضوع احساس می کنند و پیوند بی واسطه و عمیق تری با زمین برقرارمی نمایند. همچنین، ظهور و بروز باور آمیختگی زن و زمین به دو شکل دیده می شود: گاه زمین با زن یا صفات زنانه ای مانند آبستنی، عروسی، بکارت و... آمیخته می شود، یا برعکس ، وجود زن با زمین ادغام می گردد؛ یعنی گاه زمین ، زن است؛ گاه زن ، زمین است.

کلیدواژه ها:

الهه مادر ، زن ، زمین ، ادبیات معاصر ، فمنیسم ، آمیختگی مفهومی