تدوین و بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه تعارضات زناشویی

هدف این پژوهش، تدوین ابزاری برای سنجش تعارضات زناشویی بود. با استفاده از رویکردی ترکیبی؛ ابتدا مبانی نظری مرتبط با خانواده و ابزارهای موجود بررسی گردید، سپس ۲۰ نفر از زوجین در شرف طلاق و مراجعه کننده به مراکز مشاوره، در قالب سه گروه متمرکز و ۶ نفر از مشاوران خانواده مورد مصاحبه قرار گرفتند. بر اساس اطلاعات بدست آمده، پرسشنامه ای با سه محور موضوعات تعارض، راهبردهای مثبت و راهبردهای منفی مواجهه با تعارض تدوین و بر روی۴۲۱ نفر از زنان و مردان متاهل شهر شیراز که به صورت خوشه ای تصادفی انتخاب شده بودند، اجرا شد. نتایج روایی سازه ای پرسشنامه از طریق تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که موضوعات تعارض (۱- تفاوتهای فردی، نقش های خانوادگی و روابط بین زوجین، ۲- ناتوانی مالی، ۳- ارتباط با خانواده مبدا، ۴- مشکلات رفتاری و شخصیتی، ۵- انتظارات و رفتارهای غیرمنطقی در مورد مسائل اقتصادی، ۶- فرزندان) ۵/۴۱ درصد؛ راهبردهای مثبت (۱- تکیه بر منابع فردی و درون خانوادگی، ۲- جستجوی منابع بیرونی) ۲۷/۴۹ درصد؛ و راهبردهای منفی (۱- پرخاشگری مستقیم، ۲- پرخاشگری غیر مستقیم و ۳- رفتارهای تخریبی) ۵۹/۴۴ درصد از واریانس گویه های مربوطه را تبیین می کردند. پایایی پرسشنامه در حد مطلوب (با ضرایب بین ۰/۶۱ تا ۹۳/۰) ارزیابی شد. رابطه ی منفی و معنی دار ابعاد پرسشنامه با شاخص های رضایت زناشویی (روایی واگرا) و رابطه مثبت و معنی دار با بی ثباتی زناشویی (روایی همگرا)، حاکی از تایید روایی افتراقی پرسشنامه بود. به طور کلی، پرسشنامه ی تعارضات زناشویی از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است و می تواند در پژوهش های مرتبط با خانواده مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

"تعارضات زناشویی" ، "ابزار سنجش" ، "موضوع تعارض" ، " راهبردهای مثبت حل تعارض" ، "راهبردهای منفی حل تعارض"