تاثیر هوش مصنوعی مولد مانند (ChatGPT) بر نقش معلم و تغییر مهارت های ضروری تدریس

گسترش سریع فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی مولد، به ویژه سامانه هایی مانند چت جی پی تی، نقطه عطفی در تحول نظام های آموزشی معاصر به شمار می آید. این فناوری ها با توانایی تولید متن، تحلیل اطلاعات، پاسخ گویی تعاملی و پشتیبانی از یادگیری شخصی سازی شده، نه تنها ابزارهای جدیدی برای یادگیری فراهم کرده اند بلکه نقش سنتی معلم و ماهیت فرایند تدریس را نیز دستخوش تغییرات اساسی کرده اند. در چنین شرایطی، بازاندیشی در جایگاه حرفه ای معلمان و مهارت های ضروری تدریس به یکی از دغدغه های اصلی پژوهشگران حوزه رهبری آموزشی و فناوری های نوین آموزشی تبدیل شده است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر هوش مصنوعی مولد بر تحول نقش معلم و شناسایی مهارت های جدید موردنیاز برای تدریس در عصر هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. در این راستا، منابع علمی مرتبط از پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی مورد بررسی قرار گرفته و تحلیل محتوای نظام مند بر روی مطالعات انجام شده در حوزه کاربرد هوش مصنوعی در آموزش صورت گرفته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که ورود ابزارهای هوش مصنوعی مولد به محیط های یادگیری موجب تغییر تدریجی نقش معلم از «انتقال دهنده دانش» به «تسهیل گر یادگیری، راهبر شناختی و طراح تجربه های یادگیری» شده است. این تحول مستلزم آن است که معلمان علاوه بر دانش تخصصی و مهارت های سنتی تدریس، مجموعه ای از شایستگی های نوین از جمله سواد هوش مصنوعی، توانایی طراحی فعالیت های یادگیری مبتنی بر فناوری، مهارت ارزیابی یادگیری در محیط های هوشمند، تفکر انتقادی در استفاده از ابزارهای دیجیتال و توانایی هدایت یادگیرندگان در تعامل مسئولانه با فناوری را نیز کسب کنند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان ابزاری تحول آفرین در کنار معلم عمل می کند و می تواند زمینه ساز شکل گیری الگوهای نوین تدریس و یادگیری شود. موفقیت در بهره گیری از این فناوری ها مستلزم توسعه مهارت های حرفه ای جدید، تقویت سواد دیجیتال و بازتعریف نقش معلم در اکوسیستم آموزشی آینده است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، چت جی پی تی ، نقش معلم ، مهارت های تدریس ، فناوری های آموزشی ، رهبری آموزشی ، آموزش هوشمند.