واکاوی پدیده «خاموشی انتخابی» در کلاس: تمایز کم صحبتی ناشی از درونگرایی از سکوت دفاعی-اجتنابی

پدیده خاموشی انتخابی در کلاس درس یکی از چالشهای رایج اما پیچیده در حوزه روانشناسی تربیتی و مدیریت کلاس است که نه تنها بر فرآیند یادگیری تاثیر میگذارد، بلکه ارزیابی معلم از مشارکت واقعی دانشآموزان را نیز دشوار میسازد. این پژوهش با هدف واکاوی ابعاد مختلف خاموشی انتخابی و ارائه تمایزی روشن میان دو مقوله کم صحبتی ناشی از درونگرایی و سکوت دفاعی-اجتنابی انجام شده است. در حالی که درونگرایی به عنوان یک ویژگی شخصیتی نسبتا پایدار، ریشه در تفاوتهای زیستی و شناختی دارد و لزوما نشانه اختلال یا ناسازگاری نیست، سکوت دفاعی-اجتنابی اغلب پاسخی آموخته شده به تهدیدهای ادراک شده در محیط کلاس، نظیر ترس از ارزیابی منفی، شکست، تحقیر یا طرد شدن از سوی همسالان و معلم است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که معلمان و متخصصان آموزشی اغلب در تشخیص این دو نوع سکوت با مشکل مواجه میشوند و در نتیجه ممکن است رفتارهایی متناقض با نیاز واقعی دانشآموز از خود نشان دهند. پژوهش حاضر با مرور نظامند ادبیات موضوع و تحلیل مصادیق رفتاری در موقعیتهای کلاسی، شاخصهایی نظیر ثبات وضعیت، همراهی با نشانه های فیزیولوژیک اضطراب، انعطاف پذیری در گروه های کوچک و الگوی پاسخ به بازخورد منفی را به عنوان معیارهای تمایز پیشنهاد می دهد. نتایج حاکی از آن است که درونگرایی نیازمند رویکردی پذیرنده و فرصت محور است، در حالی که سکوت دفاعی-اجتنابی نیازمند مداخلات ترمیمی و کاهش تهدید است. این تمایز، پیامدهای کاربردی مهمی برای طراحی تعاملات کلاسی، روش های ارزشیابی و اصلاح خطاهای آموزشی دارد. در نهایت، مقاله بر ضرورت آموزش معلمان برای خوانش دقیق تر نشانه های رفتاری و اجتناب از برچسب زنی یکسان بر همه دانش آموزان کم صدا تاکید می کند.واژگان کلیدی: خاموشی انتخابی، درونگرایی، سکوت دفاعی-اجتنابی، مدیریت کلاس، تمایز رفتاری