سلامت مادر و کودک و کرامت مادری

هدف: سلامت مادر و کودک به عنوان یکی از شاخص های بنیادین توسعه پایدار، همواره مورد توجه جوامع بشری بوده است. این مقاله مروری با هدف واکاوی پیوند میان «سلامت مادر و کودک» و مفهوم «کرامت مادری» تدوین شده است تا نشان دهد چگونه تکریم جایگاه مادر در نظام سلامت، می تواند به ارتقای شاخص های سلامت جسمی و روانی جامعه منجر شود.روش شناسی: این مطالعه با روش مرور نظام مند (Systematic Review) و با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی (مانند PubMed، Scopus، SID و Magiran) در بازه زمانی [۱۰ سال اخیر] انجام شده است. مقالات مرتبط با مراقبت های دوران بارداری، زایمان ایمن، سلامت روان مادر و الگوهای کرامت محور در خدمات مامایی و پرستاری مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: نتایج بررسی ها نشان می دهد که تمرکز صرف بر رویکردهای بیومدیکال (زیستی-پزشکی) بدون لحاظ کردن کرامت و عزت نفس مادر، منجر به کاهش رضایت مندی از خدمات و افت کیفیت مراقبت ها می شود. کرامت مادری نه تنها شامل برخورد محترمانه در مراکز درمانی، بلکه دربرگیرنده حمایت های اجتماعی، اقتصادی و عاطفی است که به طور مستقیم بر سلامت جنین و نوزاد تاثیر می گذارد. مطالعات حاکی از آن است که تجربه های مثبت زایمانی و حس ارزشمندی مادر، احتمال ابتلا به افسردگی پس از زایمان را کاهش و پیوند عاطفی مادر و کودک را تحکیم می کند.نتیجه گیری: سلامت مادر و کودک و کرامت مادری دو مفهوم جدایی ناپذیرند. برای دست یابی به استانداردهای مطلوب سلامت، لازم است سیاست گذاری های کلان نظام سلامت از مدل های «بیمار محور» به سمت مدل های «مادرمحور کرامت بنیان» حرکت کنند. این گذار مستلزم بازنگری در آموزش های کادر درمان، تدوین دستورالعمل های اخلاقی-مراقبتی و تقویت حمایت های اجتماعی از مادران است.کلیدواژه ها : سلامت مادر و کودک، کرامت مادری، اخلاق در مامایی، مراقبت های دوران بارداری.