تحلیل اثر زون‎های اقلیم محلی بر بار گرمای محیطی شهر تهران

زون‎های اقلیمی برآمده از مشخصات فیزیکی، چیدمان و پوشش سطحی شهرها با پهنه‎های دمایی مختلف از جزیره گرمای شهری تا چاله‎های سرمایی ارتباط دارند. در این مطالعه برای تعیین زون‎های اقلیم محلی تهران از تصاویر ماهواره لندست‎۸ سال ۲۰۲۲ استفاده گردید. برای شهر و پیراشهر تهران، ۱۷ زون اقلیم محلی بدست آمد. در بین طبقات اقلیمی داخل شهر، زون ساختمانی باز و بلندمرتبه (LCZ۱۰) با ۸۸/۱۰درصد بیشترین گسترش را در کل محدوده داشت. بعد آن به ترتیب زون‎های مربوط به ساختمان‎های فشرده متوسط، حاشیه‎ای و ساختمان‎های باز متوسط و سیلوهای صنعتی (LCZ ۲-۷-۵-۸) بخصوص در مناطق مرکزی شهر غلبه دارند، جایی‎که با دمای شبانه بالا، محدوده جزیره گرمای شهری تهران (UHI) را با هسته دمایی ۱۶-۱۴درجه سلسیوس مشخص می‎کند. هسته‎ها و لکه‎های خنک نیز در زون‎های اقلیمی پیرامون شهر با LCZهای طبیعی با دمای متوسط ۱ تا ۳ درجه سلسیوس به دست آمدند. زون‎های اقلیم محلی مربوط به ساختمان‎های فشرده به‎دلیل پایین بودن عامل دید آسمان (SVF) که تابش خورشیدی رسیده را حبس کرده، تهویه طبیعی بسیار ضعیفی دارند؛ همچنین با ضریب سطوح نفوذناپذیر و جذب انرژی خورشیدی بالا، مهمترین عامل شکل‎گیری جزیره گرمای شهری تهران هستند. در محدوده شهر سطوح آبی، فضاهای سبز با درختان متراکم و پراکنده و فضاهای باز که قابلیت جریان هوا بالاست، به عنوان زون‎های خنک شهری شناخته می‎شوند. این یافته‎ها به محققان و برنامه‎ریزان اقلیم شهری کمک می‎کند رابطه بین فرم شهری و UHI را بهتر درک کنند و این دانش را برای ایجاد آسایش حرارتی شهری به کار گیرند.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم محلی ، بار گرمای محیطی ، قابلیت پویایی هوا ، گذرهای اکولوژیک ، ایران