روایت و هویت در ادبیات معاصر:بازنمایی (خود) در متن های داستانی و غیرداستانی

این مقاله مروری به بررسی چگونگی پیوند میان «روایت» و «هویت» در ادبیات معاصر با تمرکز بر بازنمایی مفهوم «خود» در دو گونه متن های داستانی (مانند رمان و داستان کوتاه) و غیرداستانی (مانند خودزندگی نامه و خاطره نویسی) می پردازد. در ادبیات معاصر، هویت دیگر نه به عنوان یک جوهره ثابت و پیشینی، بلکه به مثابه ساختاری سیال، تکه تکه و برساخته از زبان و روایت نگریسته می شود. این مطالعه با تحلیل انتقادی آثار پژوهشی منتشر شده در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶، تلاش می کند تا چگونگی تبلور این «خود» را در تقابل میان حافظه، تجربه زیسته و تخیل داستانی واکاوی کند. یافته های این مرور نشان می دهد که در متون داستانی، نویسندگان با بهره گیری از تکنیک های روایی نظیر «راوی نامعتبر» و «تعدد صداها»، به واسازی هویت های تک بعدی پرداخته اند. در مقابل، در گونه های غیرداستانی، محوریت بر بازسازی هویت در سایه تعامل میان امر شخصی و امر اجتماعی استوار است. این مقاله ضمن تبیین رویکردهای نظری مطرح در این حوزه از جمله نظریات پل ریکور، جروم برونر و آلیستر مک اینتایر به این نتیجه می رسد که در ادبیات معاصر، مرز میان واقعیت و تخیل در بازنمایی «خود» به گونه ای فزاینده محو شده و روایت به ابزاری بنیادین برای سامان دهی به آشفتگی های سوژه مدرن بدل گشته است. در نهایت، این پژوهش نقشه راهی برای درک چگونگی شکل گیری سوژه در متون روایی ارائه داده و بر ضرورت مطالعات میان رشته ای میان ادبیات، فلسفه و روان شناسی هویت تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

هویت روایی ، بازنمایی خود ، ادبیات معاصر