رابطه وابستگی به تلفن همراه و فرسودگی تحصیلی در نوجوانان

وابستگی به تلفن همراه در سال های اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه در حوزه سلامت روان و آموزش نوجوانان تبدیل شده است. گسترش استفاده از شبکه های اجتماعی، دسترسی مداوم به اینترنت و حضور طولانی مدت دانش آموزان در فضای مجازی، الگوی مطالعه و تمرکز تحصیلی آنان را دستخوش تغییر کرده است. بسیاری از نوجوانان بخش قابل توجهی از زمان روزانه خود را صرف کار با تلفن همراه می کنند و این مسئله می تواند با کاهش کیفیت خواب، افت تمرکز، خستگی ذهنی و کاهش انگیزه تحصیلی همراه شود. در چنین شرایطی، فرسودگی تحصیلی به عنوان حالتی شامل خستگی ناشی از فعالیت های آموزشی، احساس بی علاقگی نسبت به درس و کاهش احساس کارآمدی تحصیلی، در میان دانش آموزان بیش از گذشته مشاهده می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه وابستگی به تلفن همراه و فرسودگی تحصیلی در نوجوانان انجام شد.این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی و با رویکرد همبستگی بود که در یک بازه زمانی مشخص بر روی گروهی از دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب گردید و اطلاعات از طریق پرسشنامه وابستگی به تلفن همراه، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی و فرم اطلاعات فردی گردآوری شد. تکمیل ابزارها به صورت داوطلبانه و با رعایت محرمانگی پاسخ ها صورت گرفت. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و آزمون همبستگی مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها نشان داد میانگین نمره وابستگی به تلفن همراه در میان دانش آموزان در سطح متوسط رو به بالا قرار دارد و بخشی از افراد مورد بررسی، استفاده طولانی مدت و کنترل نشده از تلفن همراه را گزارش کرده اند. همچنین میانگین فرسودگی تحصیلی بیانگر آن بود که گروهی از دانش آموزان درجاتی از خستگی تحصیلی، بی انگیزگی و احساس ناتوانی در انجام فعالیت های درسی را تجربه می کنند. نتایج تحلیل آماری وجود رابطه مثبت و معنادار میان وابستگی به تلفن همراه و فرسودگی تحصیلی را نشان داد؛ به گونه ای که با افزایش وابستگی به تلفن همراه، میزان فرسودگی تحصیلی نیز افزایش پیدا می کرد.بر اساس نتایج این پژوهش می توان گفت استفاده افراطی از تلفن همراه می تواند یکی از عوامل مرتبط با کاهش کیفیت تجربه تحصیلی نوجوانان باشد. توجه خانواده ها، مدارس و مشاوران به شیوه استفاده دانش آموزان از تلفن همراه، آموزش مدیریت زمان، تقویت مهارت خودتنظیمی و ارتقای بهداشت خواب می تواند در کاهش پیامدهای منفی آموزشی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

وابستگی به تلفن همراه ، فرسودگی تحصیلی ، نوجوانان ، مدرسه ، استفاده مسئله مند از تلفن همراه