مدل های نوین «شفافیت سازمانی» و پاسخگویی آنلاین: الگوی پیشنهادی برای شهرداری های سراسر کشور

شفافیت سازمانی و پاسخگویی آنلاین، به عنوان دو رکن اصلی حکمرانی خوب شهری، نقش حیاتی در تقویت اعتماد عمومی، کاهش فساد اداری و افزایش مشارکت شهروندان ایفا می کنند. شهرداری ها به عنوان بزرگترین نهادهای خدمات رسان عمومی، با حجم عظیمی از داده های مالی، حقوقی و اجرایی روبرو هستند که مدیریت شفاف آن ها چالشی پیچیده است. هدف این پژوهش، طراحی و ارائه یک الگوی نوین برای شفافیت سازمانی و پاسخگویی آنلاین در شهرداری های ایران است که با توجه به تحولات دیجیتال و انتظارات جدید شهروندان، کارآمد و بومی باشد. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کیفی، کمی و مقایسه ای) و با هدف ارائه راهکارهای عملیاتی برای همکاران واحد روابط عمومی جهت ارتقای شغلی و کسب امتیازات عملکردی انجام شده است. در بخش کیفی، با استفاده از روش پیمایش دلفی فازی و مصاحبه عمیق با ۳۰ نفر از خبرگان حکمرانی شهری، مدیران ارشد شهرداری و متخصصان فناوری اطلاعات، مولفه های کلیدی شفافیت دیجیتال شناسایی و اولویت بندی شدند. در بخش کمی، با توزیع پرسشنامه استاندارد بین ۵۰۰ نفر از شهروندان در ۱۰ کلان شهر ایران، رابطه بین شاخص های شفافیت و اعتماد عمومی سنجیده شد. همچنین، با روش مقایسه ای، عملکرد شهرداری های برتر ایران با استانداردهای جهانی (مانند شهرهای سنگاپور و کپنهاگ) و مدل های پیشرو داخلی (مانند شهرداری تهران و اصفهان) مقایسه گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که سه مولفه «داده های باز» (Open Data)، «پاسخگویی لحظه ای در شبکه های اجتماعی» و «دسترسی آسان به اسناد بودجه و قراردادها»، بیشترین تاثیر را بر اعتماد شهروندان دارند. نتایج نشان می دهد که شهرداری های ایران در شاخص «پاسخگویی فعال» ضعف جدی دارند و بیشتر بر «انتشار اطلاعات» متمرکز هستند. مدل پیشنهادی این پژوهش، «مدل سه لایه شفافیت هوشمند» نامگذاری شده که شامل لایه زیرساختی (داده ها)، لایه فرآیندی (پاسخگویی) و لایه تعاملی (مشارکت) است. این الگو با تاکید بر استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل شکایات و شفاف سازی فرآیندهای خرید و فروش، می تواند به عنوان نقشه راهی برای شهرداری های سراسر کشور عمل کند. نتایج این تحقیق به همکاران روابط عمومی کمک می کند تا با پیاده سازی این مدل، ضمن ارتقای عملکرد سازمانی، در ارتقای شغلی و کسب امتیازات حرفه ای گام موثری بردارند.

کلیدواژه ها:

شفافیت سازمانی ، پاسخگویی آنلاین ، حکمرانی دیجیتال ، شهرداری های ایران ، اعتماد عمومی