تحلیل چالش های توسعه زیرساخت های عمرانی و مدیریت ترافیک در شهر ماهدشت: ارائه راهکارهای اصلاحی برای معابر اصلی و تقاطع ها

توسعه پایدار شهری در دهه های اخیر به یکی از اولویت های اصلی شهرداری ها و نهادهای حاکمیتی تبدیل شده است. در این میان، زیرساخت های عمرانی و شبکه معابر به عنوان شریان های حیاتی شهرها، نقش بسزایی در کیفیت زندگی شهروندان، کاهش آلودگی های محیطی و بهینه سازی مصرف انرژی ایفا می کنند. شهر ماهدشت به عنوان یکی از مناطق مهم در استان مرکزی، با وجود ظرفیت های گردشگری و صنعتی، با چالش های جدی در زمینه توسعه زیرساخت های ترافیکی و مدیریت ترافیک روبرو است. این مقاله با هدف تحلیل جامع چالش های موجود و ارائه راهکارهای اصلاحی برای معابر اصلی و تقاطع های کلیدی شهر ماهدشت تدوین شده است. روش تحقیق در این پژوهش، ترکیبی از رویکردهای کمی و کیفی به همراه روش مقایسه ای است. داده های کمی از طریق پیمایش میدانی، شمارش حجم ترافیک در ساعات اوج و غیراوج، و استفاده از نرم افزارهای شبیه سازی ترافیک (مانند VISSIM) در بازه زمانی دو سال اخیر جمع آوری شده است. در بخش کیفی، با استفاده از مصاحبه های عمیق با کارشناسان ترافیک، مدیران شهری و شهروندان، عوامل موثر بر نارضایتی و اختلالات ترافیکی شناسایی گردید. همچنین، برای غنی سازی تحلیل، داده های شهرهای مشابه در استان مرکزی (مانند اراک و خمین) مورد مقایسه قرار گرفتند تا الگوهای موفق و شکست خورده استخراج شوند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اصلی ترین چالش های ماهدشت شامل عدم توازن بین عرضه و تقاضای سفر، فرسودگی ناوگان حمل ونقل عمومی، طراحی ناکارآمد تقاطع ها، و کمبود فضای پارک در مرکز شهر است. نتایج شبیه سازی نشان داد که تقاطع های اصلی شهر در ساعات اوج ترافیک با تاخیرهای معنادار و طول صف های بیش از حد مجاز مواجه هستند. همچنین، ضریب اشغال فضای پارک در مناطق تجاری به بالاترین حد خود رسیده که منجر به ایجاد ترافیک حلقوی و کاهش ظرفیت راه می شود. در بخش کیفی، ناهماهنگی بین شهرداری و پلیس راهور در مدیریت زمان بندی چراغ های راهنمایی و عدم پیگیری اجرای طرح های توسعه پیاده راه به عنوان موانع اصلی اجرایی شناسایی شدند. بر اساس یافته ها، راهکارهای اصلاحی در سه سطح کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت پیشنهاد شده است. راهکارهای کوتاه مدت شامل بهینه سازی زمان بندی چراغ های راهنمایی با استفاده از سیستم های هوشمند، اصلاح هندسی تقاطع های پرتراکم، و اجرای طرح های کنترل ترافیک در ساعات اوج است. راهکارهای میان مدت شامل توسعه شبکه حمل ونقل عمومی، ایجاد پارک های طبقاتی و زیرزمینی در نقاط استراتژیک، و توسعه پیاده راه های متصل به مراکز تجاری است. راهکارهای بلندمدت نیز بر توسعه ساختاری شبکه معابر، ایجاد کمربندی ترانزیتی و یکپارچه سازی سیستم های اطلاعاتی ترافیکی تمرکز دارد. این پژوهش با ارائه مدل بومی سازی شده برای شهرهای متوسط ایران، می تواند به عنوان مرجعی برای مدیران شهری جهت ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و کاهش هزینه های اجتماعی ترافیک مورد استفاده قرار گیرد