تحلیل جغرافیایی پراکندگی سکونتگاههای روستایی وارائه راه کارهای برنامه ریزی نوین برای توسعه پایدار و مدیریت

پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی فضایی پراکندگی سکونتگاه های روستایی و دستیابی به راهکارهای نوین جهت تحقق توسعه پایدار منطقه ای انجام شده است. در این راستا، با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کمی، داده های مکانی مربوط به شبکه سکونتگاهی منطقه مورد مطالعه گردآوری گردید. جهت تحلیل الگوهای توزیع، از مدل های آماری-فضایی نظیر «نزدیک ترین همسایه» و «آنتروپی» در محیط GIS استفاده شد تا نحوه پراکنش و درجه تمرکز روستاها ارزیابی گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که پراکندگی سکونتگاه ها متاثر از عوامل محیطی (توپوگرافی و منابع آب) و عوامل اقتصادی-زیرساختی است که منجر به توزیع نامتوازن و نابرابری در دسترسی به خدمات شده است. نتایج بیانگر آن است که برای عبور از وضعیت موجود و ارتقای تاب آوری روستایی، اتخاذ مدل «برنامه ریزی مبتنی بر شبکه و خوشه بندی» ضرورت دارد. در نهایت، راهکارهای پیشنهادی شامل یکپارچه سازی خدمات، حمایت از معیشت های پایدار و ارتقای مدیریت مشارکتی با استفاده از فناوری های نوین اطلاعاتی ارائه شده است. این راهکارها می تواند بستری مناسب برای کاهش مهاجرت، توزیع عادلانه منابع و تعادل بخشی به نظام فضایی-روستایی فراهم آورد و الگویی کارآمد برای برنامه ریزی آتی در مناطق مشابه ایجاد نماید.

کلیدواژه ها:

تحلیل فضایی ، سکونتگاه های روستایی ، توسعه پایدار ، مدل های پراکندگی ، برنامه ریزی نوین ، مدیریت روستایی.