نقش ولایت قهری در اداره و حمایت از اموال کودک در فقه امامیه و حقوق ایران با تاکید بر رویه قضایی

حمایت از حقوق مالی کودکان یکی از موضوعات مهم در فقه اسلامی و نظام حقوقی ایران به شمار می رود، زیرا کودکان به دلیل فقدان رشد فکری و اقتصادی کافی، توانایی لازم برای اداره مستقل اموال خود را ندارند. از این رو، نظام های حقوقی مختلف سازوکارهایی را برای حمایت از اموال آنان پیش بینی کرده اند. یکی از مهم ترین این سازوکارها در فقه امامیه و حقوق ایران، نهاد ولایت قهری است که به موجب آن پدر و جد پدری مسئولیت اداره و حفظ اموال کودک را بر عهده دارند. هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش ولایت قهری در اداره و حمایت از اموال کودک در فقه امامیه و حقوق ایران با تاکید بر رویه قضایی است.این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع فقهی، قوانین موضوعه و آراء قضایی، به تحلیل مبانی و حدود اختیارات ولی قهری در اداره اموال کودک می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در فقه امامیه اصل ولایت بر کودک به منظور حفظ مصلحت او پیش بینی شده و این اصل در حقوق مدنی ایران نیز مورد پذیرش قرار گرفته است. قانون مدنی با اعطای اختیار اداره اموال کودک به ولی قهری تلاش کرده است تا از تضییع حقوق مالی او جلوگیری کند. با این حال، بررسی رویه قضایی نشان می دهد که در برخی موارد به دلیل ابهام در حدود اختیارات ولی یا احتمال تعارض منافع، مراجع قضایی با نظارت و مداخله خود تلاش می کنند از مصلحت کودک حمایت کنند.نتایج تحقیق بیانگر آن است که اگرچه نهاد ولایت قهری نقش مهمی در حمایت از اموال کودک دارد، اما برای افزایش کارآمدی این نهاد، تقویت نظارت قضایی، تبیین دقیق تر حدود اختیارات ولی و توجه بیشتر به اصل مصلحت کودک ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

ولایت قهری ، اموال کودک ، فقه امامیه ، حقوق ایران ، مصلحت طفل ، رویه قضایی