الگوی ارزیابی فنی و ایمنی پل های بتنی و فلزی موجود در شبکه معابر شهرداری (اولویت بندی برای تعمیر و بهسازی)

پل های شهری به عنوان شریان های حیاتی شبکه معابر، نقشی انکارناپذیر در تداوم جریان ترافیک، اتصال مناطق شهری، و عبور از موانع طبیعی و مصنوعی ایفا می نمایند. عدم بازرسی دوره ای و ارزیابی نظام مند این سازه ها می تواند به بروز حوادث ناگوار نظیر نشست، ریزش و شکست عرشه منجر شده و مسئولیت مدنی سنگینی متوجه شهرداری ها نماید. پژوهش حاضر با هدف تدوین یک الگوی عملیاتی، گام به گام، کم هزینه و مبتنی بر بازرسی چشمی برای ارزیابی فنی و ایمنی پل های بتنی و فلزی موجود در شبکه معابر تحت مدیریت شهرداری انجام شده است. این الگو در هشت گام اصلی طراحی گردیده است: شناسایی و دسته بندی پل ها، تدوین چک لیست بازرسی چشمی، امتیازدهی به شاخص های آسیب، محاسبه شاخص وضعیت کلی پل، اولویت بندی برای اقدام فوری، تعیین روش تعمیر متناسب با نوع آسیب، برآورد هزینه و زمان تعمیرات، و پایش پس از تعمیر. در این الگو، بازرس با استفاده از ابزارهای ساده میدانی نظیر دوربین، متر، شاقول، چکش، ذره بین و در صورت دسترسی چکش اشمیت، وضعیت سازه را از هفت منظر اصلی شامل ترک خوردگی بتن و پوسته شدگی، خوردگی میلگردها در پل های بتنی، خوردگی فلز و اتصالات در پل های فلزی، افتادگی و تغییر شکل عرشه و اعضا، وضعیت پایه ها و تکیه گاه ها از نظر نشست و آبشستگی، عملکرد درزهای انبساط، و ایمنی نرده ها و حفاظ های جانبی مورد ارزیابی قرار می دهد. هر شاخص بر اساس شدت و گستردگی آسیب، امتیازی از یک تا پنج دریافت می کند و در نهایت با استفاده از میانگین وزنی، پل ها در پنج رتبه عالی، خوب، متوسط، نیازمند تعمیر اساسی و بحرانی طبقه بندی می شوند. خروجی این الگو یک دفترچه راهنمای جامع شامل فرم بازرسی پل، جدول امتیازدهی آسیب ها، دستورالعمل نمونه برداری ساده از بتن و الگوی گزارش به مدیران شهری به همراه نقشه پراکنش پل های بحرانی است. نتایج اجرای این الگو در قالب دو مطالعه موردی از یک پل بتنی و یک پل فلزی، کارایی آن را در شناسایی به موقع آسیب ها، پیشگیری از حوادث و بهینه سازی تخصیص بودجه تعمیرات نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی فنی پل ، بازرسی چشمی ، اولویت بندی تعمیرات ، ایمنی پل های شهری