پیش بینی رضایت زناشویی بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه و سبک های دلبستگی در زوجین جوان

هدف: رضایت زناشویی به عنوان یکی از شاخص های اصلی ثبات خانواده، در زوجین جوان متاثر از زیرساخت های روانی است که در دوران تحول و کودکی پی ریزی شده اند. پژوهش حاضر با هدف مرور جامع و تحلیل نظام مند پیشینه پژوهشی، به بررسی نقش طرحواره های ناسازگار اولیه و سبک های دلبستگی به عنوان پیش بین های کلیدی رضایت زناشویی در سال های نخست زندگی مشترک پرداخته است.روش: این مطالعه به شیوه مروری و با تحلیل سنتزیافته های حاصل از پایگاه های داده معتبر داخلی و خارجی انجام شد. در این راستا، نظریات کلاسیک و معاصر در حوزه های طرحواره درمانی یانگ و نظریه دلبستگی بزرگسالان مورد واکاوی قرار گرفت و ارتباط آن ها با کیفیت روابط زوجین جوان استخراج گردید.یافته ها: تحلیل متون نشان می دهد که طرحواره های ناسازگار اولیه، به ویژه در حوزه بریدگی و طرد، با ایجاد سوگیری های ادراکی و رفتارهای مقابله ای ناکارآمد، قوی ترین پیش بین منفی رضایت زناشویی هستند. همچنین، سبک های دلبستگی ناایمن (اجتنابی و اضطرابی) از طریق تخریب مکانیسم های تنظیم هیجان و کاهش پایگاه امن در رابطه، به نارضایتی زناشویی دامن می زنند. یافته های ترکیبی حاکی از آن است که سبک دلبستگی ایمن می تواند به عنوان یک متغیر تعدیل گر، اثرات تخریبی طرحواره های فعال را در زوجین کاهش داده و منجر به ایمنی اکتسابی در رابطه شود. علاوه بر این، در بافت فرهنگی ایران، طرحواره هایی نظیر دیگرجهت مندی تاثیر معناداری بر فرسودگی زناشویی نشان دادند.نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه، رضایت زناشویی در زوجین جوان فراتر از مهارت های ارتباطی سطحی، ریشه در الگوهای عمیق شخصیتی و پیوندهای عاطفی اولیه دارد. لذا پیشنهاد می گردد متخصصان حوزه خانواده و مشاوران پیش از ازدواج، پروتکل های درمانی خود را از رویکرد های صرفا مهارت محور به سمت مداخلات طرحواره محور و درمان های مبتنی بر دلبستگی سوق دهند تا پایداری خانواده های نوپا تضمین گردد.

کلیدواژه ها:

رضایت زناشویی ، طرحواره های ناسازگار اولیه ، سبک های دلبستگی ، زوجین جوان.