تبیین نقش هوش مصنوعی در تحول نظام آموزشی چالش ها، فرصت ها و راهکارهای توسعه یادگیری هوشمند

تحولات فناورانه در دهه های اخیر به ویژه پیشرفت های هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)، نظام های آموزشی را با تغییرات بنیادینی مواجه کرده است. در این میان بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول شیوه های یاددهی یادگیری و مدیریت آموزشی، به یکی از موضوعات اصلی پژوهش های حوزه تعلیم و تربیت تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش هوش مصنوعی (AI) در تحول نظام آموزشی با تمرکز بر چالش ها، فرصت ها و راهکارهای توسعه یادگیری هوشمند است. این پژوهش از نوع مطالعات مروری Review Articles بوده و برای گردآوری داده ها ابتدا با استفاده از مراجع اصلی از جمله دایره المعارف، دستنامه، اصطلاح نامه و راهنمایی اساتید این رشته کلیدواژه هایی چون Artificial Intelligence, Smart Learning, Educational system انتخاب و در پایگاه داده Sivilica, SID بین سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ مورد جستجو قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد بیش از نود درصد از مقالات منتشر شده در بازه زمانی اخیر، مرور نظام مند مطالعات را تولید کرده اند. مطالعات نشان می دهد که هوش مصنوعی قابلیت هایی نظیر شخصی سازی فرآیند یادگیری، بهبود کیفیت بازخورد، تصمیم سازی داده محور برای مدیران آموزشی و کاهش خطاهای انسانی را ایجاد می کند. با این حال چالش هایی همچون نگرانی های اخلاقی و حفظ حریم خصوصی و کمبود شایستگی های دیجیتال معلمان اجرای گسترده آن را با محدودیت هایی روبه رو کرده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می تواند موجب تحول کیفی در نظام آموزشی و حرکت به سوی یادگیری هوشمند شود؛ مشروط بر آنکه سیاست گذاری مناسب، آموزش نیروی انسانی و تضمین عدالت فناورانه مورد توجه قرار گیرد. در نهایت توسعه سواد دیجیتال معلمان، تدوین چارچوب های اخلاقی و بومی سازی فناوری های آموزشی از مهمترین راهکارهای پیشنهادی برای پیاده سازی موثر یادگیری هوشمند هستند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری هوشمند ، تحول دیجیتال ، نظام آموزشی