تحلیل اشعار سهراب سپهری بر اساس نظریه روانکاوی ژاک لاکان

متون ادبی، مضمون واحدی ندارند و با یک بار خواندن و بررسی نمایان نمی شوند. بهره گیری از علوم دیگر، امکانی فراهم می آورد تا به نتایج جدیدی در فهم متون ادبی برسیم. در این بین استفاده از علم روانکاوی و روان شناسی این امر را ممکن می سازد. اندیشه ی «ژاک لاکان» روانکاو فرانسوی در تحلیل های ادبی نتایج قابل توجهی به بار می آورد. در این مقاله کوشش شده است به بررسی شعر سهراب سپهری از منظر اندیشه ی ژاک لاکان پرداخته شود. ژاک لاکان روانکاو و اندیشمند فرانسوی است که برای نفس سه ساحت قائل است. ساحت خیالی همان ظواهر زندگی و فریبندگی است. ساحت نمادین همان آرزومندی آدمی را می رساند و حیث واقع نیز ورای فهم انسان است و در واقعیت نمی گنجد. سهراب سپهری شاعر معاصر که شعرش حکایتی غیر از جریان های معاصر خویش است و محتوای عمیق عرفانی دارد که مضمون آن را با معاصران خود متفاوت و شعرش را تاویل پذیر کرده است. لذا هدف ما در این بررسی خوانش دیگری از شعر سهراب سپهری با شناسایی مولفه های نظریه روانشناسی ژاک لاکان در اشعار وی می باشد. دستاورد این پژوهش از این قرار است که تحلیل زبان شعر هشت کتاب از روزنه نگاه ساحت های سه گانه ی ژاک لاکان، یک نوع توانمندی در خوانش جدید شعرهای سهراب سپهری است. آشنایی ستیزی و دور شدن از عادت های عمومی جهان، همگی نشان دهنده ی تفاوت مطلقی است که شاعر به آن مبتلا بوده و در پی آن به تصعید می رسد.

کلیدواژه ها:

سهراب سپهری ، روانکاوی ، ژاک لاکان ، امر واقع ، تصعید