بررسی نوروسایکولوژیک و سایکوفیزیولوژیک اختلالات اضطرابی در کودکان بی سرپرست و بدسرپرست: یک مرور دامنه

مقدمه: کودکان بی سرپرست و بدسرپرست به دلیل مواجهه با محرومیت عاطفی، تجارب آسیب زای اولیه و استرس های مزمن محیطی، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به اختلالات اضطرابی قرار دارند. پژوهش های علوم اعصاب تحولی نشان می دهد که این تجارب می توانند موجب تغییرات پایدار در ساختار و کارکرد سیستم های عصبی مرتبط با تنظیم هیجان و پاسخ به استرس شوند. هدف این مرور دامنه، جمع بندی و تحلیل یافته های نوروسایکولوژیک و سایکوفیزیولوژیک مرتبط با اختلالات اضطرابی در کودکان بی سرپرست و بدسرپرست بود.روش: جستجوی سیستماتیک در پایگاه های PubMed، Scopus، SID، Magiran و نورمگز طی سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۵ انجام شد. از مجموع ۲۶ مقاله واجد شرایط شامل ۱۱ مقاله انگلیسی و ۱۵ مقاله فارسی، داده های مربوط به تغییرات ساختاری مغز، کارکردهای اجرایی، پردازش هیجانی، عملکرد محور هیپوتالاموس هیپوفیز آدرنال و شاخص های سیستم عصبی خودکار استخراج و تحلیل شد.یافته ها: کاهش حجم هیپوکامپ، نقص در حافظه کاری، توجه پایدار و مهار پاسخ، دشواری در تشخیص هیجانات منفی و ناکارآمدی در تنظیم هیجان از مهم ترین یافته های نوروسایکولوژیک بودند. در سطح سایکوفیزیولوژیک، کاهش واریانس ضربان قلب همسوترین یافته بود، در حالی که نتایج مربوط به کورتیزول متناقض گزارش شد. یافته های مربوط به آمیگدال نیز ناهمسو بود که احتمالا ناشی از عدم تمایز بین ابعاد محرومیت و تهدید است.نتیجه گیری: کودکان بی سرپرست و بدسرپرست تغییرات پایدار در سیستم های عصبی و فیزیولوژیک نشان می دهند. کاهش واریانس ضربان قلب به عنوان یک نشانگر زیستی قابل اندازه گیری با ابزارهای کم هزینه، پتانسیل کاربرد در غربالگری مراکز نگهداری را دارد. مداخلات زودهنگام دلبستگی محور و تنظیم هیجان می تواند نقش مهمی در کاهش اختلالات اضطرابی در این جمعیت ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کودکان بی سرپرست ، کودکان بدسرپرست ، اختلالات اضطرابی ، نوروسایکولوژی ، سایکوفیزیولوژی