تحلیل مدیریت ریسک زیست محیطی در پروژه های انتقال بین حوضه ای آب

هدف از این پژوهش، تحلیل سیستماتیک مدیریت ریسک های زیست محیطی در پروژه های انتقال آب بین حوضه ای و ارائه چارچوبی جامع برای شناسایی، ارزیابی و اولویت بندی این ریسک ها است. پروژه های انتقال بین حوضه ای آب با وجود نقشی که در تامین نیاز آبی مناطق کم بهره دارند، به دلیل ایجاد تغییرات اساسی در هیدرولوژی، اقلیم محلی، خاک، پوشش گیاهی و حیات جانوری، همواره با چالش های پیچیده زیست محیطی همراه بوده اند. در این پژوهش، با بهره گیری از روش های ترکیبی تحلیل کیفی و کمی، ریسک های زیست محیطی در سه دسته اصلی ریسک های فیزیکوشیمیایی، اکولوژیک و اجتماعی-فرهنگی طبقه بندی شده اند. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین ریسک ها شامل کاهش کیفیت آب در حوضه مبدا، شورشدگی و فرونشست در حوضه مقصد، تخریب زیست گاه های تالابی، و مهاجرت اجباری جوامع محلی است. همچنین، نبود یک نظام یکپارچه پایش و ارزیابی اثرات تجمعی، به عنوان بزرگترین خلا مدیریتی شناسایی شد. در پایان، راهکارهایی چون تدوین برنامه پایش تطبیقی، مشارکت ذی نفعان در فرایند تصمیم گیری، و به کارگیری رویکرد ارزیابی ریسک پویا ارائه شده است. این پژوهش بر لزوم بازتعریف مدیریت ریسک از رویکرد واکنشی به پیش فعال تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک ، انتقال بین حوضه ای آب ، ارزیابی اثرات زیست محیطی ، پایش تطبیقی ، هیدروپلیتیک