بررسی نقش رهبری تحول آفرین در کاهش شکاف های آموزشی و ارتقا کیفیت آموزش و پرورش و بهبود فرآیندهای مدیریتی در مدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رهبری تحول آفرین در کاهش شکاف های آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش و پرورش و بهبود فرآیندهای مدیریتی در مدارس انجام گرفته است. شکاف های آموزشی به عنوان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی در سراسر جهان، تفاوت های سیستماتیک در دسترسی به آموزش باکیفیت، موفقیت تحصیلی و پیامدهای آموزشی بین گروه های مختلف دانش آموزان را شامل می شود. این پژوهش با توجه به اهمیت نقش مدیران مدارس به عنوان رهبران آموزشی در رفع این شکاف ها، به بررسی تاثیر رهبری تحول آفرین بر کاهش شکاف های آموزشی پرداخته است.روش پژوهش به صورت مروری-تحلیلی انجام شده است. در این مطالعه، پیشینه پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط با موضوع از طریق جستجو در پایگاه های علمی معتبر نظیر پروکوئست، اسکوپوس، گوگل اسکالر، پایگاه های علمی داخلی، پایگاه های نشریات وزارت علوم جمع آوری و تحلیل گردید. همچنین کتب، مقالات همایش ها و گزارش های سازمان های بین المللی مانند یونسکو و بانک جهانی مورد بررسی قرار گرفت. معیارهای انتخاب منابع شامل مرتبط بودن با موضوع رهبری تحول آفرین، شکاف های آموزشی و مدیریت آموزشی، انتشار در دهه اخیر و دسترسی به متن کامل بوده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که رهبری تحول آفرین با چهار بعد اصلی شامل تاثیرگذاری معنوی، انگیزش الهام بخش، تحریک فکری و توجه فردی، نقش بسزایی در کاهش شکاف های آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش و پرورش ایفا می کند. نتایج پژوهش های متعدد حاکی از آن است که مدیرانی که از سبک رهبری تحول آفرین بهره می برند، قادرند محیطی عدالت محور و فرصت برابر برای همه دانش آموزان ایجاد نمایند. همچنین، رهبری تحول آفرین از طریق بهبود فرآیندهای مدیریتی شامل تصمیم گیری مشارکتی، برنامه ریزی استراتژیک، نظارت و ارزیابی عملکرد، تاثیر مثبتی بر کیفیت آموزش و پرورش دارد. پژوهش های انجام شده در ایران نیز تاییدکننده رابطه مثبت و معنادار بین رهبری تحول آفرین و عدالت آموزشی، کیفیت آموزش و بهبود فرآیندهای مدیریتی هستند.در نتیجه گیری می توان بیان کرد که رهبری تحول آفرین به عنوان رویکردی نوین در مدیریت آموزشی، می تواند نقش کلیدی در کاهش شکاف های آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش و پرورش ایفا نماید. پیشنهاد می شود در طراحی برنامه های توسعه حرفه ای مدیران مدارس، بر تقویت ابعاد رهبری تحول آفرین تاکید شود و سیاست گذاران آموزشی زمینه های لازم برای اجرای این نوع رهبری در مدارس را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، شکاف های آموزشی ، کیفیت آموزش و پرورش ، فرآیندهای مدیریتی ، عدالت آموزشی ، مدیریت آموزشی