تحلیل مدیریت یکپارچه شهری و هماهنگی نهادی در کلان شهرهای ایران با تاکید بر حکمرانی شبکه ای

کلان شهرهای ایران با پدیده «چندگانگی و تداخل نهادی» مواجه اند؛ وضعیتی که در آن وظایف و اختیارات حوزه هایی مانند حمل ونقل، کنترل ساخت وساز، حفاری و تاسیسات شهری، پسماند، مدیریت بحران و محیط زیست میان شهرداری، دولت محلی/استانی و شرکت ها و سازمان های خدمات رسان تقسیم شده و مرز مسئولیت ها شفاف نیست. پیامدهای این چندپارگی در عمل به شکل دوباره کاری، تعارض تصمیم ها، افزایش هزینه های عمومی، کاهش سرعت خدمت رسانی و سردرگمی شهروندان بروز می کند. در سطح سیاست گذاری، ایده «نظام یکپارچه مدیریت شهری با محوریت شهرداری» در اسناد و گفت وگوهای رسمی برجسته شده و حتی در احکام برنامه هفتم پیشرفت نیز به ضرورت حرکت به سمت یکپارچگی و واگذاری اختیارات و منابع اشاره شده است. این مقاله با روش توصیفی–کاربردی و تحلیل نهادی، ابتدا چارچوب مفهومی «مدیریت یکپارچه شهری» و «حکمرانی شبکه ای» را تبیین می کند، سپس نقشه نهادی و کانون های تعارض را در کلان شهرهای ایران دسته بندی می نماید و در نهایت یک بسته اجرایی مرحله بندی شده برای هماهنگی بین سازمانی ارائه می دهد: (۱) شورای راهبری یکپارچگی خدمات شهری، (۲) توافق نامه های سطح خدمت (SLA) و نظام حل اختلاف، (۳) پنجره واحد خدمت و گردش کارهای مشترک، (۴) تقویم یکپارچه پروژه ها (به ویژه حفاری)، و (۵) داشبورد مشترک داده و عملکرد. یافته محوری مقاله آن است که فناوری به تنهایی «یکپارچگی» نمی سازد؛ یکپارچگی محصول قواعد همکاری، انگیزه های مالی درست، شفافیت و سازوکارهای پاسخگویی مشترک است.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه شهری ، هماهنگی نهادی ، حکمرانی شبکه ای ، کلان شهر ، پنجره واحد ، SLA ، داشبورد شهری ، برنامه هفتم پیشرفت.