بررسی شکاف دیجیتال نسل Z: تاثیر تربیت در کنار هوش مصنوعی بر مهارت های حل مسئله و تاب آوری اجتماعی.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی بر مهارت های حل مسئله و تاب آوری اجتماعی نسل زد انجام شده است. شکاف دیجیتال به عنوان پدیده ای چندبعدی، نه تنها دسترسی فیزیکی به فناوری، بلکه شکاف های عمیق تر در مهارت ها، سواد و توانمندی های شناختی و اجتماعی را نیز در بر می گیرد. روش پژوهش حاضر، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی بوده و جامعه آماری شامل دانش آموزان و دانشجویان نسل زد (متولدین ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲) در شهرهای تهران، اصفهان و شیراز بوده است. نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران، تعداد ۳۸۴ نفر تعیین و به روش نمونه گیری طبقه ای-تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد مهارت های حل مسئله (Heppner & Petersen, ۱۹۸۲)، پرسشنامه تاب آوری اجتماعی (Connor & Davidson, ۲۰۰۳) و پرسشنامه محقق ساخته سنجش استفاده از هوش مصنوعی در آموزش بود. یافته های پژوهش نشان داد که بین استفاده از هوش مصنوعی در فرایند یادگیری و مهارت های حل مسئله رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۴۷, p<۰.۰۱). همچنین، تاثیر معنادار آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی بر تاب آوری اجتماعی تایید شد (β=۰.۳۸, p<۰.۰۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای مستقل در مجموع ۳۴ درصد از واریانس مهارت های حل مسئله و ۲۹ درصد از واریانس تاب آوری اجتماعی را تبیین می کنند. بر اساس یافته های پژوهش، پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزشی کشور، سیاست های تلفیق فناوری های هوشمند با نظام آموزشی رسمی را با رویکردی متوازن و هدفمند دنبال کنند تا ضمن بهره مندی از مزایای هوش مصنوعی در ارتقای مهارت های شناختی، از آسیب های احتمالی آن بر تاب آوری اجتماعی نسل زد جلوگیری شود.واژگان کلیدی: شکاف دیجیتال، نسل زد، هوش مصنوعی، مهارت های حل مسئله، تاب آوری اجتماعی، آموزش و پرورش