نقش مشارکت کارکنان در ارتقای فرهنگ ایمنی و بهبود عملکرد سیستم مدیریت HSE در سازمان های صنعتی ایران

زمینه و هدف: امروزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) به عنوان یکی از ارکان اساسی مدیریت سازمان ها شناخته می شود. با وجود پیشرفت های چشمگیر در حوزه فناوری و مقررات گذاری، آمار حوادث شغلی در سازمان های ایرانی همچنان نگران کننده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت اجرای سیستم مدیریت HSE و شناسایی عوامل موثر بر اثربخشی آن در سازمان های ایرانی انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل های استاندارد HSE و منابع معتبر بین المللی و داخلی تدوین شده است. جامعه آماری شامل کارکنان سازمان های صنعتی و تولیدی شهر تهران بوده و نمونه ای به حجم ۲۸۰ نفر به صورت تصادفی طبقه ای انتخاب شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون تی تک نمونه ای و تحلیل عاملی استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمرات ابعاد مختلف HSE در سازمان های مورد مطالعه در سطح متوسط قرار دارد. بین مولفه های فرهنگ ایمنی، مشارکت کارکنان و عملکرد HSE رابطه معناداری وجود دارد. همچنین، آگاهی کارکنان از حقوق و تعهدات خود در حوزه HSE در سطح پایین تر از حد مطلوب ارزیابی شد.نتیجه گیری: اجرای موفق سیستم HSE مستلزم توجه همزمان به عوامل ساختاری، فرهنگی و رفتاری است. تقویت مشارکت کارکنان، ارتقای آموزش های مستمر و ایجاد فرهنگ ایمنی مبتنی بر مسئولیت جمعی از مهم ترین راهکارهای بهبود وضعیت HSE در سازمان های ایرانی هستند.واژگان کلیدی: بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)، فرهنگ ایمنی، مدیریت ریسک، مشارکت کارکنان، ارزیابی عملکرد HSE