اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر کاهش نشانه های تکانشگری و بهبود عملکرد اجرایی در دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی مبتلا به ADHD

هدف: پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر کاهش نشانه های تکانشگری و بهبود کارکردهای اجرایی (بازداری پاسخ و حافظه کاری) در دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) بود. روش پژوهش: نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه سوم تا پنجم مبتلا به ADHD در شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه ای به حجم ۳۰ نفر به روش هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۶ هفته (۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای) تحت آموزش راهبردهای خودتنظیمی قرار گرفت. ابزارها شامل پرسشنامه تکانشگری بارات (نسخه کودکان)، آزمون عملکرد مداوم (CPT) و آزمون حافظه کاری کورسی بود. داده ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شد. یافته ها نشان داد که آموزش راهبردهای خودتنظیمی نمرات تکانشگری را در گروه آزمایش به طور معناداری کاهش (F=۲۸.۴, p<۰.۰۰۱) و نمرات حافظه کاری را افزایش داد (F=۲۲.۱, p<۰.۰۰۱). همچنین اثرات مداخله پس از ۲ ماه پیگیری ماندگار بود (p>۰.۰۵). نتیجه گیری: آموزش راهبردهای خودتنظیمی می تواند به عنوان یک روش غیردارویی موثر و کم هزینه برای کاهش تکانشگری و بهبود کارکردهای اجرایی دانش آموزان مبتلا به ADHD در محیط مدرسه و خانه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی ، تکانشگری ، کارکردهای اجرایی ، ADHD ، دانش آموزان ابتدایی