واکاوی پدیده ی گریه و بی تابی کودکان کلاس اولی هنگام جدایی از والدین در محیط مدرسه: علل و راهکارها

این پژوهش به بررسی دلایل گریه و بی تابی دانش آموزان کلاس اول هنگام جدایی از والدین در محیط مدرسه و نیز ارائه راهکارهای کاهش اضطراب جدایی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که این واکنش ها ریشه در عوامل رشدی و هیجانی داشته و بیشترین ارتباط را با کیفیت دلبستگی کودک دارند. بر اساس نظریه دلبستگی بالبی، والدین نقش «پایگاه امن» را برای کودک ایفا می کنند و جدایی از آنان می تواند موجب فعال شدن سیستم دلبستگی و بروز نگرانی، ترس و گریه شود. در الگوی «موقعیت ناآشنا» آینسورث نیز مشخص شده است که کودکان با دلبستگی ایمن، واکنش های سازگارانه تری نسبت به جدایی نشان می دهند، در حالی که دلبستگی ناایمن یا دوسوگرا شدت اضطراب را افزایش می دهد. در حوزه مداخله، دو رویکرد موثر شناسایی شد: نخست، رویکرد والد محور SPACE که در دانشگاه ییل توسعه یافته و بر نقش حمایت گرانه و تنظیم گر والدین در کاهش اضطراب کودک تاکید دارد؛ و دوم، برنامه خانواده محور PFAS که با آموزش والدین و قرار دادن کودک در موقعیت های تدریجی مواجهه، به کاهش اضطراب جدایی کمک می کند. راهکارهای پیشنهادی این پژوهش شامل مجموعه ای از راهبردهای والدینی مانند خداحافظی های کوتاه، مثبت و اطمینان بخش، و همچنین راهکارهای مدرسه محور و معلم محور است که با همکاری والدین و معلم، به کودک در سازگاری با محیط مدرسه کمک می کنند. نتایج نشان می دهد که ترکیب حمایت همدلانه والدین، مدیریت صحیح هیجان ها، و نقش فعال معلم در ایجاد محیطی امن و قابل پیش بینی می تواند علائم اضطراب جدایی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. تقویت مهارت های والدینی و آموزشی از مهم ترین عوامل در بهبود سازگاری کودکان هنگام ورود به مدرسه به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

اضطراب جدایی ، گریه و بی تابی کودکان ، نظریه دلبستگی بالبی ، موقعیت ناآشنای آینسورث ، کیفیت دلبستگی (ایمن/ناایمن) ، رویکرد SPACE ، سازگاری کودک با مدرسه