نقش یادگیری مبتنی بر بازی در پرورش تفکر انتقادی و تقویت حل مسئله در محیط آموزشی

در نظام های آموزشی معاصر، توسعه مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی از مهم ترین اهداف تربیتی به شمار می آید؛ زیرا این توانمندی ها دانش آموزان را برای مواجهه آگاهانه با مسائل پیچیده، تصمیم گیری منطقی و یادگیری عمیق آماده می سازد. در این میان، بازی های آموزشی به عنوان یکی از رویکردهای نوین تدریس، با ایجاد فضای جذاب و مشارکت محور، فرصت مناسبی برای پرورش توانایی های شناختی و تحلیلی فراهم می کنند. مقاله حاضر با رویکرد مروری، به تحلیل نقش بازی های آموزشی در تقویت توان حل مسئله و ارتقای تفکر انتقادی در کلاس درس پرداخته است. در این پژوهش، ضمن معرفی مفهوم و انواع بازی های آموزشی، چگونگی طراحی و اجرای بازی ها در فرآیند یاددهی–یادگیری بررسی شده و تاثیر آن ها بر رشد مهارت های فکری، ارتباطی و اجتماعی دانش آموزان مورد توجه قرار گرفته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد به کارگیری هدفمند و برنامه ریزی شده بازی های آموزشی می تواند موجب افزایش انگیزه یادگیری، ارتقای مشارکت فعال فراگیران، تقویت قدرت تحلیل و استدلال، و افزایش توانایی همکاری و تعامل گروهی شود. همچنین، استفاده از بازی ها در آموزش، زمینه ایجاد یادگیری تجربه محور و عمیق را فراهم می سازد و باعث افزایش توانایی دانش آموزان در ارزیابی، مقایسه و انتخاب راه حل های مناسب می گردد. در پایان، پژوهش حاضر بر ضرورت توانمندسازی معلمان در زمینه طراحی و اجرای بازی های آموزشی، انتخاب بازی های متناسب با اهداف درسی، و ایجاد شرایط مناسب برای اجرای اثربخش این روش تاکید کرده و راهکارهایی جهت بهبود کیفیت استفاده از بازی ها در محیط مدرسه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر بازی ، بازی در آموزش ، مهارت حل مسئله ، پرورش تفکر انتقادی ، مشارکت دانش آموزان ، آموزش فعال ، یادگیری تجربه محور ، نوآوری آموزشی ، مهارت های اجتماعی.