تحلیل توصیفی چالش ها و فرصت های آموزش و تربیت در دبیرستان های استثنایی پیش حرفه ای ایران

نظام آموزش و پرورش استثنایی به عنوان یکی از ارکان تحقق عدالت آموزشی، نقش مهمی در توانمندسازی دانش آموزان با نیازهای ویژه ایفا می کند. دبیرستان های استثنایی پیش حرفه ای با هدف آماده سازی این دانش آموزان برای زندگی اجتماعی و ورود نسبی به عرصه های شغلی، نیازمند برنامه ریزی آموزشی و تربیتی متناسب با ویژگی های شناختی، عاطفی و اجتماعی فراگیران هستند. هدف مقاله حاضر، تحلیل توصیفی چالش ها و فرصت های آموزش و تربیت در دبیرستان های استثنایی پیش حرفه ای ایران است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه بررسی منابع علمی، اسناد آموزشی و تجربه های میدانی معلمان انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه آموزش و پرورش استثنایی در سال های اخیر پیشرفت هایی در زمینه دسترسی آموزشی و توجه به نیازهای ویژه داشته است، اما همچنان با چالش هایی نظیر محدودیت امکانات آموزشی، کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف در برنامه های مهارت آموزی و فاصله میان اهداف تربیتی و اجرای عملی آن ها مواجه است. در مقابل، فرصت هایی همچون رویکرد آموزش فراگیر، توجه به مهارت های زندگی، و نقش آفرینی موثر معلمان می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت آموزشی و تربیتی این مدارس باشد. نتایج این مطالعه بر ضرورت بازنگری در سیاست گذاری های آموزشی، تقویت آموزش های مهارتی و توجه ویژه به ابعاد تربیتی دانش آموزان استثنایی در راستای آینده نگری نظام آموزش و پرورش ایران تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش استثنایی ، دبیرستان پیش حرفه ای ، عدالت آموزشی ، تربیت دانش آموزان ، آموزش فراگیر