تحلیل تربیتی عوامل روان شناختی موثر بر شکل گیری انگیزش یادگیری پایدار، احساس معنا در یادگیری و نگرش مثبت به مدرسه در دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی

نظام های آموزشی معاصر بیش از هر زمان دیگری با این پرسش بنیادین مواجه اند که چگونه می توان یادگیری را از سطحی کوتاه مدت، تکلیف محور و نمره محور به فرایندی پایدار، معنادار و درونی شده در ذهن و زندگی دانش آموزان تبدیل کرد. تجربه ی سال های اخیر نشان داده است که صرف انتقال محتواهای آموزشی، حتی با پیشرفته ترین روش ها و فناوری ها، لزوما به یادگیری عمیق، انگیزش پایدار و نگرش مثبت نسبت به مدرسه منجر نمی شود؛ بلکه کیفیت تجربه ی روان شناختی دانش آموز از یادگیری، عامل تعیین کننده ای در میزان مشارکت، پایداری تلاش و احساس تعلق او به محیط آموزشی است. از این رو، توجه به ابعاد روان شناختی یادگیری به عنوان زیربنای تحول آموزشی، جایگاهی محوری در پژوهش های تربیتی یافته است. انگیزش یادگیری پایدار به عنوان یکی از اساسی ترین مولفه های موفقیت تحصیلی و رشد همه جانبه ی دانش آموزان، فراتر از انگیزش های زودگذر بیرونی همچون نمره، تشویق یا اجبار عمل می کند و ریشه در نیازهای درونی فرد برای رشد، شایستگی، خودمختاری و معنا دارد. احساس معنا در یادگیری یکی از سازه های نوین و در عین حال بنیادین در تبیین رفتارهای یادگیرندگان است که به ادراک دانش آموز از هدفمند بودن، ارزشمندی و کاربردی بودن یادگیری اشاره دارد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل تربیتی عوامل روان شناختی موثر بر شکل گیری انگیزش یادگیری پایدار، احساس معنا در یادگیری و نگرش مثبت به مدرسه در دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که عوامل روان شناختی از جمله خودکارآمدی، اهداف یادگیری، هیجانات مثبت، خودتنظیمی و باورهای ارزشمند، همراه با تعاملات حمایتی معلم–دانش آموز و محیط مدرسه معناگرا، پایه ای برای شکل گیری انگیزش یادگیری پایدار، احساس معنا در یادگیری و نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به مدرسه هستند و با توجه به تفاوت های رشدی و دوره ای، توسعه و تقویت آن ها نقش حیاتی در موفقیت تحصیلی و رشد همه جانبه دانش آموزان دارد.

کلیدواژه ها:

روان شناختی ، انگیزش یادگیری ، نگرش مثبت ، دانش آموزان ، یادگیری