بررسی رابطه بین خودکارآمدی تحصیلی و انگیزش درونی دانش آموزان

نظام های آموزشی در دنیای معاصر، بیش از هر زمان دیگری بر پرورش توانمندی های درونی فراگیران تاکید دارند و موفقیت تحصیلی دیگر صرفا به توانایی های شناختی یا هوش عمومی محدود نمی شود، بلکه عوامل روان شناختی و انگیزشی نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کنند. در این میان، متغیرهایی همچون خودکارآمدی تحصیلی و انگیزش درونی به عنوان دو سازه کلیدی در روان شناسی تربیتی، توجه پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کرده اند؛ چراکه این عوامل نه تنها بر عملکرد تحصیلی اثرگذارند، بلکه بر پایداری یادگیری، تلاش مستمر، خودتنظیمی و نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به فرایند آموزش نیز تاثیر عمیقی دارند. خودکارآمدی تحصیلی، که ریشه در نظریه شناختی اجتماعی بندورا دارد، به باورها و قضاوت های فرد درباره توانایی خود در سازمان دهی و اجرای رفتارهای لازم برای دستیابی به موفقیت های تحصیلی اطلاق می شود. دانش آموزانی که از سطح بالاتری از خودکارآمدی تحصیلی برخوردارند، معمولا چالش های آموزشی را به عنوان فرصت هایی برای یادگیری تلقی می کنند، در برابر مشکلات تحصیلی پایداری بیشتری نشان می دهند و در مواجهه با شکست، کمتر دچار درماندگی یا اجتناب می شوند. این افراد باور دارند که می توانند با تلاش، راهبردهای مناسب و پشتکار، بر دشواری های تحصیلی غلبه کنند؛ ازاین رو، خودکارآمدی تحصیلی نقش مهمی در جهت دهی رفتارهای یادگیری و میزان درگیری شناختی دانش آموزان دارد. از سوی دیگر، انگیزش درونی به انجام فعالیت ها به دلیل علاقه، لذت و رضایت ذاتی ناشی از خود فعالیت اشاره دارد، نه به خاطر پاداش های بیرونی یا اجتناب از تنبیه. دانش آموزان دارای انگیزش درونی، یادگیری را امری ارزشمند و معنادار می دانند و با اشتیاق، کنجکاوی و علاقه در فعالیت های آموزشی مشارکت می کنند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه بین خودکارآمدی تحصیلی و انگیزش درونی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که افزایش باور دانش آموز به توانایی های خود به طور مستقیم با تقویت انگیزش درونی او همراه است و این تعامل دوگانه موجب ارتقای عملکرد تحصیلی و پایداری در یادگیری می شود.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، انگیزه ، اشتیاق ، دانش آموزان ، یادگیری