ارزیابی نقش فناوری های آموزشی و یادگیری دیجیتال در بهبود انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان

گسترش اینترنت، ظهور ابزارهای هوشمند، توسعه پلتفرم های آموزش مجازی و فراگیر شدن یادگیری الکترونیکی، مفهوم آموزش را از قالب سنتی و معلم محور خارج کرده و به سمت الگوهای نوین، تعاملی و یادگیرنده محور سوق داده است. در این میان، فناوری های آموزشی و یادگیری دیجیتال به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای عصر دیجیتال، نقش تعیین کننده ای در بازآفرینی فرایند یاددهی یادگیری ایفا می کنند. امروزه دیگر آموزش صرفا به انتقال اطلاعات محدود نمی شود، بلکه هدف اصلی آن، پرورش یادگیرندگانی فعال، خلاق، خودراهبر و دارای توانایی حل مسئله است؛ ویژگی هایی که بدون بهره گیری موثر از فناوری های نوین آموزشی به سختی قابل تحقق خواهد بود. تحولات ناشی از فناوری های دیجیتال، ساختارهای سنتی آموزش را با چالش های جدیدی روبه رو ساخته است. در نظام های آموزشی سنتی، دانش آموز اغلب نقش دریافت کننده منفعل اطلاعات را بر عهده داشت و معلم منبع اصلی دانش محسوب می شد. اما در رویکردهای جدید، یادگیری به فرایندی پویا، تعاملی و مشارکتی تبدیل شده است که در آن دانش آموزان از طریق ابزارهای دیجیتال، شبکه های آموزشی، نرم افزارهای یادگیری، کلاس های مجازی و محتوای چندرسانه ای، فرصت می یابند به صورت مستقل و فعال در مسیر یادگیری گام بردارند. این تغییر پارادایم آموزشی سبب شده است که توجه پژوهشگران و متخصصان تعلیم و تربیت بیش از گذشته به نقش فناوری های آموزشی در ارتقای کیفیت یادگیری، انگیزش تحصیلی و خودتنظیمی دانش آموزان معطوف شود. یکی از مهم ترین مولفه های موفقیت تحصیلی دانش آموزان، انگیزش تحصیلی است. انگیزش تحصیلی نیرویی درونی یا بیرونی است که رفتار یادگیری فرد را هدایت، تقویت و تداوم می بخشد. دانش آموزانی که از انگیزش تحصیلی بالاتری برخوردارند، علاقه بیشتری به یادگیری نشان می دهند، در فعالیت های آموزشی مشارکت فعال تری دارند، در مواجهه با مشکلات پایداری بیشتری از خود نشان می دهند و معمولا عملکرد تحصیلی مطلوب تری کسب می کنند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر ارتباط موثر معلم–دانش آموز بر کاهش رفتارهای ناسازگارانه و افزایش حس تعلق خاطر به مدرسه پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که فناوری های آموزشی و یادگیری دیجیتال با ایجاد محیط های تعاملی، انعطاف پذیر و شخصی سازی شده، نقش مهمی در افزایش انگیزش تحصیلی و تقویت خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان دارند. با این حال، بهره گیری موثر از این ظرفیت ها نیازمند برنامه ریزی آموزشی هدفمند و هدایت صحیح فرایند یادگیری است.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، انگیزش تحصیلی ، خودتنظیمی یادگیری ، دانش آموزان